Walang malinaw at tiyakang ulat o kasaysayang pansarili ang Bataan bago dumating ang mga Kastila. Ngunit may ilang banggit na mga pangyayari ukol sa lalawigang ito noong mga panahong iyon sa kasaysayan ng Pampanga (na nakasasakop ditto) at ng Pilipinas o Timog-Silangang Asya. Nabanggit din na ang Bataan sa kasaysayan ng rehiyon sa kapaligiran ng Look ng Maynila na kilala sa taguring __________________________________( sumasaklaw mula sa Arko ng Batangas, Cavite, Bulacan,pulo ng Lubang, Mindoro at Corregidor)

May mga ulat na nagpapatunay na ang Bataan bago pa man dumating ang mga Kastila ay bahagi o sakop ng Imperyong Kapampangan. Ayon sa pag-aaral at pananaliksik ni _________________________________________, si Prinsiope Balagtas na pinuno ng Imperyong Madyapahit (natatag noong 1300 A.D.) sa Silangang Gitnang Java (Indonesya ngayon) ay dumating sa Luzon.

Ito ay ayon kay___________________ ng dating Kawanihan ng Edukasyon, kasama ang mga Pampango, Pangasinense at Zambaleño, itinatag ni Prinsipe Balagtas ang imperyong Kapampangan sa pagitan ng 1335-1380.

Itinala niya na ang Imperyong Kapampangan ay sumasakop sa Pampanga, Bataan, Nueva Ecija, Tarlac, at bahagi ng Bulacan, Pangasinan at Zambales. Siya ay taga- Tambugao, Calumpit, Bulacan at apo ni Prinsipe Balagtas at sumakabilang buhay noong Marso 21, 1589 sa San Carlos, Pangasinan.

Ito ay mga pamayanan sa pook na ngayon ay kilala bilang Hermosa.

Ayon sa mga tala, kinilalang bayan ang Abucay at Morong noong 1588 at 1607. Patunay ito na maunlad na ang mga nabanggit na pamayanan nang sumapit ang mga Kastila sa Pampanga noong 1571. Katunayan, ang pagkakatatag ng dalawang bayang nabanggit ay nauna ng halos ___________________________________________ taon sa San Fernando, Pampanga.

Lugar kung saan dating nakasasakop sa Mariveles at sa mga baryo nito na Bagac at Morong, bagaman ito ay bahagi ng Zambales noon. Dahil sa kinalalagyan ng lugar na ito sa bungad ng Look ng Maynila, tumigil dito upang sumalok ng tubig ang mga sasakyang-dagat bago tumuloy sa paglalakbay sa Maynila.

Si ___________________________________ang unang Franciscano na nakaabot sa Bataan. Siya marahil ang unang Kastila na nagtala ng pangalan ng Lalawigan. “Bataan” ang ginamit niya sa halip na “Vatan” o “Vathan”.

Anong taon unang nakaabot sa Bataan ang unang Franciscano na ito?

Laganap ang mga Ita sa limang bayan sa Bataan. Anu-ano ang mga pangalan ng mga bayang ito?

Ayon sa pag-aaral ni Propesor H, Otley Beyer, si ____________________________ na pinuno ng Imperyong Madyapahit (natatag noong 1300 AD) Sa Silangang Gitnang Java (Indonesya ngayon) ay dumating sa Luzon. Itinatag niya ang Imperyong Kapampangan. Siya ay isang mestisong Tagalong-Kapampangan.

Iniulat naman ni _____________________________________ (kura paroko ng Mayantoc, Tarlac) na ang Vatan o Bataan ay natagpuan ng mga nagsidating na paring Agustino sa Pampanga noong taong 1571 na sakop o bahagi ng Imperyong Kapampangan. Sinabi niya na ang naibang pagbaybay sa pangalan ng pook na ito ay dahilan sa katutubong ugali ng mga Pampango na pagpalitin ang bigkas ng F at P, ng V at B.

May nagpapalagay na ang pangalang Bataan ay inugat sa salitang bata na ayon sa talatinigang Tagalog noong 1617 ay may tatlong kahulugan sa Kastila. Anu-ano ang tatlong kahulugan na ito sa Kastila?

Salitang kastila na maibabatay sa haka-hakang ang nabanggit na lugal ay anak o supling ng Pampanga. Katunayan, ayon kay Padre Evaristo Marcelino, ito ang “kauna-unahang anak” na humiwalay sa Inang Lalawigan noong 1754.

Ayon kay Veneracion, may mga kwentong-bayan sa Pampanga na nagsasaad na ang pangalang Bataan ay nagmula sa salitana “bataan” o “_____________________” o “__________”

Salitang Kastila na marahil ay bunga ng mga pangyayaring noong mga unang panahong iyon ay laganap ang harangan sa pook na kung tawagin ngayon ay Hermosa. Nasasaad sa mga tala ng Pambansang Sinupan na may kahirapang magtungo sa iba’t-ibang pook na sakop ng mga Kastila dahilan sa pananambang ng mga katutubo.

May sariling uri ng pananampalataya o paniniwala ang mga mamamayan ng Bataan noon. Naniwala ang mga mamamayan sa kapangyarihan ng matatandang babae na kilala sa katawagang ____________________. Sila ay mga pari-pariang babae na suyang namahala sa mga seremonya. Ang mga pari-pariang ito ay laganap at nagsagawa ng kanilang tungkulin kapalit ng mga biyayang ipinagkaloob sa kanila ng mga tagasunod.

Kung ang pagbabatayan ang naging karanasan ni ____________________________________, isang misyonerong Dominiko na nakapaglakbay sa paligid ng mundo, na ang malaking bahagi ng kanyang buhay ay inilagi sa China noong 1658-1660- at nakarating din sa Bataan, maaaring paniwalaan na naghari nga ang iba’t-ibang espiritu sa Bataan noong bago pa man nakasapit sa ating lupain ang mga Kastila.

Ayon sa yumaong Konsehal na taga-Limay, noong kanyang kabataan ay may mga kwento suyang narinig mula sa mga Ita tungkol sa kanilang pagsamba sa mga anito. Naniwala sila sa kapangyarihan ng mga namatay na mga ninuno na, di-umano, ang kaluluwa nito’y nagbabalik sa lupa at sumusubaybay sa kanila. Ano ang pangalan ng yumaong konsehal na ito na taga-Limay?

Ano ang ginamit ng mga sinaunang taga-Bataan na sistemang pagpapalitan sa pakikipagkalakalan?

Sinasabing may ilang pagkakataon na gumamit ng gintong salapi sa pakikipagpalitan ang mga taga-Bataan. Napatunayan ito sa mga nahukay na (70) pitumpung dating gintong salapi noong Oktubre 1914 sa nayon ng _____________________________________.

Natagpuan ang gintong salapi sa nakabaong palayok ng isang magsasakang nagngangalang ________________________ habang nag-aararo ng kanyang bukid.

Ang mga gintong salaping ito ay nasa kamay ng mga mahilig s apangungulekta (numistmatists) na kinabibilangan nina Dr. Jose P. Bantug, Dr. Gilbert C. Perez, Dr. Jesus Celis at Dr. Agustin Banzon. Itong huli ay isang taga-Balanga at kapatid ng naging Unang Ginang ng Pilipinas na si _______________________________________.

Ito ay tawag ng mga Kastila sa salapi na hugis- conical dahil sa pagkakabuhos ng tinunaw na ginto sa binalisunsong na dahon ng saging. Bawat salapi ay may sukat na siyam na milimetro ang diametrical base at anim na milimetro ang taas. Sa base o ibaba ay may nakaukit na “Ma”, isang titik sa sinaunang alpabetong Pilipino.

Ano ang tawag sa simbolo ng kagitingan at kabayanihan ng Taga-Bataan/ ng Pilipino na matatagpuan sa Salikupang Balanga-Pliar