Anong panloob na pandama ng tao ang naglalarawan sa kanyang kakayahang kilalanin atalalahanin ang nakalipas na pangyayari o karanasan?

Ayon kay Robert Edward Brena, maytatlong kakayahan na nagkakapareho ang tao at hayop. Anu-ano ang mga ito?

 Ibinibigay ng isip ang katwiranbilang isang kakayahan upang maimpluwensiyahan ang kilos-loob. Ang pangungusapay _________.

Ang isip ay may kakayahang magnilayo magmuni-muni kaya’t nauunawaan nito ang kaniyang nauunawaan. Ito ay ayon kay:

 Nabibigyang kahulugan ng isip angisang sitwasyon dahil sa kamalayan at

kakayahang mag-abstraksiyon. Kapagnabigyan ng kahulugan ang isang

bagay o sitwasyon nagkakaroon ito ngtawag (calling) sa tao na dapat

tugunan. Ano ang kaisipan mula rito?

Itoang katangian ng kilos-loob na itakda ng tao ang kanyang kilos tungo sa kanyangmaaring hantungan at ang itakda ang paraan upang makamit ito.

Nagkaroon ng pagsusulit si Angela. Noong una, nag-iisip siyakung mangongopya sa pagsusulit o hindi. Napagpasiyahan niyang hindi namangopya. Napagtanto niyang walang kasiyahan sa hindi pinagpagurang tagumpay.Mahalaga ang pagkakaroon ng prinsipyo sa pag-abot ng tagumpay.

Ano ang pinatunayan ni Angela sitwasyon ito?

Nagkaroon ng pagsusulit si Angela. Noong una, nag-iisip siyakung mangongopya sa pagsusulit o hindi. Napagpasiyahan niyang hindi namangopya. Napagtanto niyang walang kasiyahan sa hindi pinagpagurang tagumpay.Mahalaga ang pagkakaroon ng prinsipyo sa pag-abot ng tagumpay.

Ano ang mensaheng mabubuo tungkol sa mataas na gamit attunguhin ng

isipat kilos-loob ng tao sa sitwasyong ito?

Si Lark ay mahilig sa chocolate subalit nang nagkaroon siya ng sakit na diabetes naging maingat na siya sa pagpili ng kaniyang kinakain kahit gustong-gusto niya nito.

Bakit kaya ni Lark na kontrolin ang sarili at ang udyok ng kaniyang

damdamin?

Si Lark ay mahilig sa chocolate subalit nang nagkaroon siya ng sakit na diabetes nagingmaingat na siya sa pagpili ng kaniyang kinakain kahit gustong-gusto niya nito.

Ano ang mensaheng mabubuo tungkol sa kakayahan ng tao sa sitwasyong

ito?

Nagagawa ng tao na kumuha ng buod o esensiya ng isang particular nabagay na umiiral (mag-abstraksiyon). Sa anong sitwasyon makikita ito?

Nakita ni Merly angisang bata na umiiyak sa bukana ng isang mall at hinahanap ang kanyang ina. Tinitingnanlamang ito ng mga naglalakad. Paano mo magagamit ang isip at kilos loob upangmakabuo ng mapanagutang pagpapasya?

Inanyayahan ka ngiyong kaibigan na uminom ng alak sa kanilang bahay sapagkat kanyang kaarawan. Paanomo magagamit ang isip at kilos loob upang makabuo ng mapanagutang pagpapasya?

Ang sumusunod ay mga prinsipyo ng Likas na Batas Moral maliban sa:

Maituturing na masamaang magsinungaling. Anong prinsipyo ng Likas na

Batas moral ang batayannito?

Hindi lamang masamang kitilin ang sariling buhay kundimasama ring kitilin

ang buhay ng kaniyang kapuwa. Anong prinsipyo ng Likas naBatas moral ang batayan nito?

Ano ang marapat na gawin ng isang tao batay sa sinasabi ng kaniyangkonsensiya?

Bakit mahalagangsimulan mula bata pa lamang ang paghubog ng konsensiya?

Alin sa sumusunod ang dapat gawin ni Louie batay sa hatol ngkaniyang

konsensiya?

“Malinaw sa atin ang sinasabi ng ating konsensiya: gawin moang mabuti, iwasan mo ang masama. Ngunit hindi ito nagbibigay ng katiyakan naang mabuti ang pipiliin ng tao.” Ano ang ibig sabihin ng pahayag na ito?

Sino sa mga ito ang nagpakita ng tamang paggamit ngkonsensiya?

Kailan nagkakamalisa paghatol ang konsensiya?

Angkonsensiya ay bumubulong na wari’y sinasabi sa atin, “Ito ang mabuti, ang dapat monggawin”, “Ito ay masama ang hindi mo dapat gawin”. Anong yugto ng konsensiyaang kinapapalooban nito?

Nalaman ni Pedro na ang hinihiling na marka para matanggapsa Senior High STEM track ay 85% pataas kaya bumuo siya ng pasya napagbubutihin niya ang pag-aaral sa buong taon niya sa grade 10. Aling salik ngpagpapasya ang nakatulong sa kanyang pagpapasyang mag-aral ng maigi?

Araw-arawna nadaraanan ni Maria at Pedro ang mga kalat sa daan papunta sa kanilangpaaralan. Nagpasya silang bumubo ng isang organisasyon sa kanilang paaralanpara magsagawa ng paglilinis bawat linggo. Aling salik ang nag-udyok sa kanilapara makabuo ng ganoong pasya?

Bagopumasok si Pilar sa paaralan bilang grade 10, matiyaga niyang sinusuri

angpagkakasunud-sunod ng kanyang mga asignatura. Ito rin ang ginamit

niyangbatayan sa paggawa ng kanyang takdang aralin para wala siyang

makaligtaan.Aling salik ang lalong nakatulong sa kanyang pagpapasya?

Sino sa mga sumusunod angnagpapakita ng tunay na kalayaan?

 Si Anton ay maagang naulilasa mga magulang subalit mas pinili niyang mag-aral nang mabuti at magsikapupang makamit niya ang minimithing pangarap. Ngayon ay isa na siyang matagumpayna doktor. Aling aspekto ng kalayaan ang nanaig sa kaniya?

Si Liza ay nagpunta saisang Department Store at pumili siya ng sapatos na babagay sa kaniyang personalidadat istilo ng pananamit. Anong uri ng kalayaan ang ipinakita dito?

Masasabing malaya ang taokapag walang nakahahadlang sa kanya upang kumilos o gumawa ng mga bagay-bagay.Aling aspekto ng kalayaan ang inilalarawan dito?

Kailanganmong bumili ng bagong damit dahil may dadaluhan kang isang selebrasyon. Sa pinuntahanmong department store, marami ang naggagandahang mga damit kaya’t namili ka ngnaaayon sa iyong pangangatawan, at angkop sa iyong personalidad, istilo atpamantayan ng pananamit na inaasahan ng iyong mga kaibigan sa iyo at kung saanito gawa. Tama ba ang iyong ginawa?

Tinanongmo ang saleslady kung magkano ang damit na gusto mo. Ito ay nagkakahalaga ngisang libo at dalawang daang piso. Ang dala mong pera ay eksakto sa presyo ngdamit. Ang budget mo sa damit ay limang daang piso lamang dahil ang iba aynakalaan na pambili ng kailangang gamit sa eskwela at allowance sa isanglinggo. Ano ang gagawin mo?

Alinang halimbawa ng vertical freedom o fundamental option?

Alinsa mga sitwasyon sa ibaba ang nagpapakita ng angkop na kilos ng pagtugon at pagsasabuhay ng tunay na kalayaan

Ano ang tinutukoy sa pangungusap na mabuting kilos na kinakailangan ng tao dahilsiya ay malaya?

 Bakit kailangang lumaya ang tao mula sa makasariling interes, pagmamataas,katamaran, at iba pang negatibong pag-uugali?

Tinulungan ni Dniel angkaniyang bunsong kapatid na hirap na hirap na sa

kaniyang takdang aralin,kahit na siya ay inaantok at napagod na din sa

mga gawain sa maghapon.Ang iyong naging pagtulong ni Daniel sa

nakababatang kapatid aypagpapakita ng uri ng kalayaan sa aspektong;

Bilang mag-aaral, anoang kailangang mong gawin upang makamit ang tunay na kalayaan?

Ang pamilya ni Impeng ay mula sa mga Aeta sa Zambales. Lumuwassila ng Maynila upang dalawin ang kapatid na may sakit. Alin sa mga sumusunodang nagpakita ng paggalang sa kanilang dignidad?

Angmga sumusunod ay nagpapakita ng pagkilala at pagpapahalaga sa dignidad ng isangtao bilang tao maliban sa:

Paano mapananatili angmataas na antas ng dignidad ng tao?

Makatwiranba na pakitunguhan ang kapwa ayon sa kanyang katayuan o kalagayan sa buhay?Bakit?

 Nakapaloob sa batas naito ang pagkilala sa pagmamay-ari ng ibat ibang pangkat etniko sa lupangkanilang tinitirhan.

Paanomo matutulungan ang isang pulubi na maiangat ang kanyang dignidad bilang tao?

Para maiangat angdignidad ng lahat ng tao, dapat tumulong ang lipunan dahil dito nagsisimula.Ang pangungusap ay:

Sino ang hindi tunay na nagpapakitang paggalang sa dignidad ng kanyang kapwa?

Mahinhinang kilos ni Jona kaya madalas itong tampulan ng tukso ng kanyang mgakamag-aral. Dahilan ito upang makapag-isip na huminto na sa pag-aaral. Bilangkanyang matalik na kaibigan, ano ang maaari mong gawin upang mapataas angtingin nito sa kanyang sarili?

Ang mga sumusunod ay mga hakbangin tungo sa panghabambuhay na proseso ngpagpapatibay ng katatagang moral tungo sa ultimong kabutihan maliban sa isa.Alin ito?

Ang tao ay pantay-pantaysa kabila ng pagkakaiba iba ng kulay ng buhok, hugis ng ilong, kulay ng balat,antas sa lipunan. Saan nagiging pantay-pantay ang tao?

Ang mga sumusunod aynagpapakita ng paggalang sa dignidad ng kapwa-tao maliban sa: