Ano ang pangunahing layunin ng ASEAN?

Pagpapalakas ng kooperasyon at ugnayan sa mga bansang kasapi

Paghahanap ng mga likas na yaman

Pagbuo ng isang militar na alyansa

Ano ang papel ng ASEAN Regional Forum (ARF) sa seguridad ng rehiyon?

Nagbibigay ito ng plataporma para sa dayalogo at kooperasyon sa mga isyu ng seguridad

Nag-aalis ito ng mga terorista sa rehiyon

Sumusuporta ito sa paggawa ng armas

Nagtatakda ito ng mga batas para sa mga bansa

Paano nakakatulong ang ASEAN sa mga maliliit at katamtamang laki ng negosyo (MSMEs) sa rehiyon?

Nagbibigay ito ng mga programa at suportang pinansyal

Nagtatatag ng mga malaking korporasyon

Nagsasara ng mga maliliit na negosyo

Ano ang epekto ng Cold War sa pagbuo ng ASEAN?

Nagbigay ito ng pangangailangan para sa kooperasyon at pagkakaisa sa rehiyon

Nagpalakas ito ng kompetisyon sa pagitan ng mga bansang kasapi

Nagdulot ito ng pag-aaway sa mga lider ng bansa

Nagsimula ito ng labanan sa mga bansa sa Asya

Ano ang ASEAN Free Trade Area (AFTA) at paano ito nakakatulong sa ekonomiya ng mga bansang kasapi?

Nag-aalis ito ng mga taripa at hadlang sa kalakalan sa loob ng rehiyon

Nagtatayo ito ng mga bagong layunin para sa mga bansang kasapi

Nagtatakda ito ng mataas na buwis sa mga kalakal

Nagbibigay ito ng pondo para sa mga digmaan

#3 Dahilan ng pagkakabuo ng ASEAN at paano ito naiiba sa naunang mga organisasyon sa rehiyon? Anong mga kaganapan sa kasaysayan ang nag-udyok sa pagtatatag ng ASEAN noong 1967? Paano nakatulong ang ASEAN sa pagpapalakas ng diplomatikong relasyon sa pagitan ng mga kasaping bansa? Ano ang naging epekto ng Cold War sa pagbuo ng ASEAN? Ano ang pangunahing tungkulin ng ASEAN Secretariat sa pagpapatakbo ng organisasyon? Paano pinapalakas ng ASEAN ang kooperasyon sa larangan ng agrikultura at seguridad sa pagkain? Ano ang naging epekto ng pagsali ng Myanmar, Laos, Cambodia, at Vietnam sa ASEAN noong dekada 1990? Paano sinusuportahan ng ASEAN ang maliliit at katamtamang laki ng negosyo (MSMEs) sa rehiyon? Ano ang ASEAN Regional Forum (ARF) at paano ito nakakatulong sa seguridad ng rehiyon? Ano ang papel ng ASEAN Free Trade Area (AFTA) sa pagpapalakas ng ekonomiya ng mga bansang kasapi?

Quiz 3 - Dahilan Pagbabagong ibinunga ng batas miltar

3 Megumi ARALIN Konteksto at Dahilan ng Pananakop ng Bansa PART 1 and 2

Modyul 3 : Dahilan at pangyayaring Naganap sa Panahon ng Himagsikang Pilipino

Part 3 – Miguel Malvar at Macario Sakay 21. Sino ang naging pinuno ng hukbo ng Pilipinas matapos mahuli si Emilio Aguinaldo? A. Miguel Malvar B. Antonio Luna C. Mariano Llanera D. Vicente Lukban 22. Anong lalawigan ang naging pangunahing lugar ng labanan ni Miguel Malvar laban sa mga Amerikano? A. Cavite B. Batangas C. Laguna D. Samar 23. Siya ang tinaguriang huling heneral na sumuko sa mga Amerikano noong 1902. A. Apolinario Mabini B. Gregorio del Pilar C. Miguel Malvar D. Mariano Llanera 24. Ano ang dahilan ng pagsuko ni Miguel Malvar sa mga Amerikano? A. Kakulangan ng armas at pagkain B. Pagkamatay ni Bonifacio C. Pag-alis ni Aguinaldo D. Pagdating ng mga Kastila 25. Sino ang nagtatag ng Katipunan ng mga Anak ng Bayan at naging pinuno ng Republika ng Katagalugan? A. Macario Sakay B. Antonio Luna C. Vicente Lukban D. Mariano Llanera 26. Ano ang pangunahing layunin ng Republika ng Katagalugan na pinamunuan ni Macario Sakay? A. Pagkakaisa ng mga Kristiyano at Muslim B. Pagpapalaya ng Pilipinas mula sa Amerikano C. Pagpapalakas ng kalakalan sa Asya D. Pagbabalik ng pamumunong Kastila 27. Paano nadakip si Macario Sakay ng mga Amerikano? A. Nadakip sa labanan B. Na-traydor sa pamamagitan ng huwad na amnestiya C. Sumuko nang kusa D. Pinugutan ng ulo ng mga Espanyol 28. Ano ang parusang ipinataw kay Macario Sakay ng mga Amerikano? A. Pagkatapon sa Guam B. Pagkakulong habambuhay C. Pagbitay sa pamamagitan ng bitay D. Pagpapatalsik sa bansa 29. Ano ang bansag kay Macario Sakay ng mga Amerikano upang siraan siya? A. Bayani ng Katipunan B. Bandido C. Dakilang Lumpo D. Heneral ng Samar 30. Ano ang ipinapakita ng pamana ni Miguel Malvar at Macario Sakay sa kasaysayan ng Pilipinas? A. Katapatan sa dayuhan B. Tapang at pagpapatuloy ng laban para sa kalayaan C. Pagbibigay ng lupa sa mga Amerikano D. Pagtutol sa Katipunan

Ang imperyalismo ay isang sistema ng pananakop kung saan ang isang makapangyarihang estado ay sapilitang kinokontrol ang mas maliliit at mahihinang estado. Upang maituring na isang makapangyarihan estado ay kinakailangang nagtataglay ito ng isang matatag na institusyong politikal at matibay na pagkakakilanlang kultural. Ang pokus ng pananakop ay makontrol ang politikal at ekonomikal na institusyon ng mas mahihinang bansa dahil dito kadalasan ay nawawalan ng kapangyarihan ang mga lokal na namumuno at nauubos ang mga likas na kayamanan ng mga bansa sa ilalim ng isang imperyo. Magkakaiba ang pangkat-kultural ng mga mamamayan sa isang imperyo. Sa madaling salita, ang imperyo ay binubuo ng magkakaibang maliliit na pangkat ng tao na may magkakaibang pinagmulan, tradisyon, paniniwala at kasaysayan. Ang pagkakaiba-iba ng mga ito ay nagiging dahilan ng hidwaan sa pagitan ng mga pangkat at dahilan naman para sa mas makapangyarihang pangkat upang makontrol ang mas mahihina sa kanila. Ang mga Imperyalistang bansa ay may iba’t-ibang uri ng pagkontrol sa mga bansang kanilang nasakop. 1. Kolonyalismo ay tumutukoy sa pagkontrol ng dayuhang bansa sa mas mahihinang bansa sa Asya at Aprika. Ang pamahalaan at ekonomiya ay tuwirang pinamamahalaan ng mga dayuhan. 2. Protektorado na pinahihintulutan ang mga lokal o katutubong pinuno ng mas mahinang bansa na mamahala ngunit kontrolado ng mas malakas na bansa ang mga pinuno na kanilang binigyan ng kapangyarihan. Kung mahaharap sa digmaan ang mahinang bansa ay makasisiguro ng proteksiyon mula sa mas malakas na bansa 3. Economic Imperialism kung saan kontrolado ng mga pribadoong kompanya o dayuhang mamumuhunan ang mga mahihinang bansa. 4. Sphere of Influence ay tumutukoy sa isang teritoryo o bahagi ng mahinang bansa na kinokontrol o nasa impluwensiya ng mas malakas na bansa upang hindi sila lubusang sakupin. Concession ay ang pagbibigay ng pahintulot sa mananakop na gamitin ang teritoryo at likas na yaman ng mahinang bansa na may eksklusibong karapatan para sa kanilang pansariling interes. Ang extra-territoriality ay kasunduan sa pagitan ng mananakop at mahinang bansa kung saan paiiralin ang batas ng mga mananakop sa mga piling teritoryo na kabilang sa concession. Mula sa mga uri ng pananakop na ito ay gumamit naman ng dalawang paraan ang mga mananakop upang ipakita ang mapasunod nila ang mga bansang kanilang nasakop. 1. Ang Tuwiran o Direct Control ay direktang pinamunuan ng mga mananakop ang mahihinang bansa. Ang kanilang pamahalaan ay nasa kapangyarihan ng mananakop. Hindi hinayaan ng magkaroon ng manankop ang mga katutubo na humawak ng alinmang posisyon sa pamahalaan. Ang mga batas na ipatutupad ay alinsunod sa mga batas na ipinatutupad sa mga bansang pinanggalingan ng mga manankop. Dahil kotrolado ang politika ng mahinang bansa ay nakontrol na rin ng mananakop ang ekonomiya nito. Maging ang kultura ng mga katutubo ay unti-unting nabago at ito ay napalitan ng mga kulturang dayuhan dahil sa patakarang ipinatutupad ng mga mananakop. 2. Samantala, sa Di-Tuwiran o Indirect Control ay pinanatili ang mga katutubong pinuno ng mahihinang bansa na may limitadong kapangyarihan at ang huling desisyon ay nasa kapangyarihan ng mga mananakop. Maaaring ipagpatuloy ng mga katutubong pinuno ang ilan sa kanilang mga lokal na paniniwala ngunit sa paglipas ng panahon ay nahahaluan ito ng mga paniniwala mula sa dayuhan.

Panimula Natuklasan mo na ba kung paanong ginawa o nilikha ng Diyos ang daigdig? Ayon sa Genesis 1:1 “Nang pasimula ay nilikha ng Diyos ang langit at lupa.” Napakapalad natin dahil isa rin tayo sa nilikha Niya. Nakasama pa tayo sa isang paraiso na ngayo’y ating ginagalawan. Sa modyul na ito malalaman mo kung anong mga bagay pa ang nilikha ng Diyos na may kinalaman sa ating tinitirhan, ang mundo o daigdig? Mga dapat tandaan at layunin Handa ka na bang tuklasin ang ating daigdig? Kung handa ka na ihanda mo na ang iyong mapa o globo kung mayroon man. Ang Layunin mo sa modyul na ito ay ang mga sumusunod: • Nailalarawan ang daigdig bilang planeta ng solar system • Nailalarawan ang daigdig sa mga tao • Natatalakay at napapahalagahan : a. Bahaging Lupa b. Bahaging Tubig c. Bahaging Hangin • Natatalakay ang katangian ng globo bilang modelo ng mundo at ang mapa bilang patag na representasyon ng mundo • Naipapakita ang pakikiisa sa pag-aalaga at pagliligtas sa daigdig Pangunahing Pagsusulit Panuto: Isulat kung tama o mali. _________1. Ang daigdig ay planeta ng mga tao. _________2. Ang mapa ang sinasabing modelo ng mundo. _________3. Binubuo ng tatlong panlabas na bahagi ang ating daigdig. _________4. Pangatlo sa pinakamalapit sa araw ang ating mundo. _________5. Ang ating daigdig ay binubuo ng 75% na bahaging tubig at 25% na bahaging lupa. Nilalaman Noong unang panahon may iba’t ibang paniniwala ang mga tao sa daigdig. Inakala ng mga unang tao na ang mundo ay isang malawak na kapatagan at ang dulo ay walang hanggan. Sinasabi na ang daigdig ay isang hugis pabilog na batong lumulutang sa kalawakan. Bahagi ito ng tinatawag na solar system – isang kaayusan ng mga bagay na planetaryo sa kalawakan na ang nakapangunguna ay ang araw. Ang daigdig ay isang planeta na may tunay na hugis na oblate spheroid. Pangatlo sa pinakamalapit sa araw, na may layong 148,800,000 kilometro. Ang globo ang modelo ng mundo o daigdig samantalang ang mapa ay ang patag na representasyon ng mundo. Isang kartograper ang gumawa ng mapa. Makikita rito ang lawak ng isang lugar, direksyon mula sa iba’t ibang lugar, hugis ng lugar sa mundo at ang iskala mula sa lahat ng punto ng mapa. Ano ba ang iskala? Ito’y tawag sa paraan ng pagpapakita ng tunay na sukat ng mga lugar sa mapa na tinutumbasan ng mas maliit na sukat. ( Larawan ng Globo) Malinaw na makikita sa globo ang mga anyong tubig at anyong lupa, gayundin ang mga bahaging mabundok at bahaging patag. Binubuo ang mundo ng 75% na katubigan at 25% na kalupaan. Ang ating daigdig ay binubuo ng tatlong panlabas na bahagi: ang bahaging lupa, ang bahaging tubig at bahaging atmospera o hangin. Ang Bahaging Lupa ( Larawan) Ang bahaging lupa ay ang solidong bahagi na binubuo ng bato at lupa. Binubuo ito ng halos isang – kapat (1/4) o dalawampu’t limang porsyento ng mundo ay binubuo ng kalupaan. Ang malawak na lupa o malalaking tipak ng lupa ay tinatawag na kontinente o lupalop. Mayroon pitong kontinente ang ating mundo. Ang asya ang pinakamalaki na sinusundan ng Aprika, Hilagang Amerika, Timog Amerika, Europa, Antarctica at Australya. Mapapansin mo na maraming mga bansa ang nakapaloob sa bawat kontinente at karamihan sa mga ito ay magkakadikit. Pansinin mo ang kontinenteng Timog at Hilagang Amerika at ang mga kontinenteng Europa, Aprika, at Asya. Itanong mo sa iyong pasiliteytor kung saan ang sakop nito o hangganan ng bawat isa. Ang Bahaging Tubig ( Larawan ng tubig) Nakikita mo ba ang mga bahagi ng tubig sa globo o mapa? Mapapansin mo ang kulay asul sa mapa at globo na nagpapakita na ang mga ito ay binubuo ng bahagi ng tubig. Tinatayang tatlong kapat (3/4) o pitumpu’t limang porsiyento ng panlabas na bahagi ng mundo ay katubigan. Ang ating daigdig ay binubuo ng malalaking bahagi ng katubigan nan tinatawag na karagatan. Mayroon apat na karagatan ang daigdig. Ito ay ang karagatang Pasipiko, ang pinakamalaking karagatan, sinusundan ng Atlantiko, Indian at Artiko. Maari mo rin tingnan sa globo o mapa ang mga karagatang nabanggit at kung saan bansa at kontinente ito malapit. Ang Bahaging Atmospera o Hangin ( Larawan ) Naranasan mo na bang magpalipad ng saranggola? Ano ba ang dahilan kung bakit ito tumataas? Marahil alam mo na ang dahilan? TAMA! Ito’y dahil sa hangin na nagpapalipad at nagpapataas sa saranggola para ito’y tumayog. Ang bahaging bumabalot sa mundo ay ang atmospera. Samantala ang nakakapasong init ng araw o ultra violet rays ay pinipigilan ng mga makakapal na gas o ulap sa atmospera ng mundo ay tinatawag na ozone layer. Sinasala nito ang nakapipinsalang matinding sikat ng araw na pumapasok sa daigdig. Unti- unti na rin itong nabubutas dahil sa mga kemikal na CFC’s ( Chloroflouro Carbons), sprays, usok na galing sa pabrika at sasakyan. Ngayong alam na natin ang kahalagahan ng hangin sa ating kapaligiran pumunta naman tayo sa . . . ( Larawan ng sapin ng hangin) ANG ANIM NA SAPIN NG HANGIN: A. TROPOSPERA Dito nabubuo ang lagay ng panahon sa mundo. Kung ikaw ay nagpapalipad ng saranggola, sa tropospera ito lumilipad at ang hangin na iyong hinihinga ay nasa tropospera. B. ISTRATOSPERA Dito sa sapin na ito matatagpuan ang ozone layer. At karamihan sa mga eroplano ay dito nagpapalipad dahil hindi gaanong mapanganib dito. C. MESOSPERA Dito sa sapin na ito mayroon pinakamalakas na hangin. At karamihan sa mga batong bumabagsak sa kalawakan ay madali agad nag- aapoy at nasusunog kapag ito’y dumaan na sa hanging mesospera. D. TERMOSPERA Ang sapin ng hangin na sobrang lapit sa ultraviolet rays ng araw, sobrang init at umaabot ang init sa kabuuang 600 C. E. EKSOSPERA Ang pinakamalayong sapin sa ating himpapawid. Ito ang sapin na kung saan ay mahirap ng maabot. F. IONOSPERA Kung paano nagkakaroon ng signal ang iyong cellphone at malinaw ang naririnig ninyo sa radyo at sa telebisyon, Ionospera ang dahilan.

3

#3

Related quizzes

Related quizzes