Katawanin o Palipat? Tukuyin kung katawanin o palipat ang pandiwang may salungguhitn sa pangungusap.

Mga Popular na Babasahin Ang pahayagan na isang uri ng print media na nananatiling buhay at bahagi ng ating kultura. Isa sa mga katibayan nito ay ang mga nagkalat na tabloid sa mga bangketa araw-araw. Bagama’t ang ilang mahahalagang balita ay makikita na sa telebisyon at maririnig na sa radio ay malakas pa rin ang hatak ng print media sa mga tao dahil sa katotohanang hindi naman naiuulat lahat ang mga balita sa TV at radio. Bukod dito, hangga’t naitatabi ang sipi ng pahayagan ay may epekto pa rin sa mga mambabasa ang mga nilalaman nito. Ang komiks ay isang grapikong midyum na ang mga salita at larawan ay ginagamit upang ihatid ang isang salaysay o kuwento. Ito ay nabibilang ding isang makulay at popular na babasahin na ang layunin ay magbigay aliw sa mga mambabasa, magturo ng iba’t ibang kaalaman, at magsulong ng kulturang Pilipino. Ang magasin ay isang ring uri ng babasahing popular na kinahuhumalingan ng mga Pilipino dahil sa aliw na hatid nito at mga impormasyong makukuha rito. Hindi mawawala ang Liwayway kung ang pag-uusapan ay ang paglaganap ng magasin sa Pilipinas. Naglalaman ito ng mga maikling kuwento at mga nobela na naging instrumento upang umunlad ang kamalayan ng marami sa kulturang Pilipino. Dinala nito ang panitikan sa kabahayan ng pamilyang Pilipino. Ang dagli ay isang anyong pampanitikang maituturing na maikling maikling kuwento. Bagama’t walang katiyakan ang pinagmulan nito sa Pilipinas, sinasabing lumaganap ito sa unang dekada ng pananakop ng mga Amerikano. Wala ring nakatitiyak sa angkop na haba para masabing dagli ang isang akdang pampanitikan. Subalit sinasabing kinakailangang hindi ito aabot sa haba ng isang maikling kuwento. Kabilang sa kinikilalang mga manunulat ng dagli ay sina Iñigo Ed. Regalado na may bansag na Tengkeleng, Jose Corazon de Jesus, Rosauro Almario (Ric. A. Clarin), Patricio Mariano, Francisco Laksamana Lope K. Santos at Eros Atalia. Ang blog ay iba pang katawagan o pinaiksing salita para sa weblog (literal na "talaan sa web"). Isa itong websayt o sityo sa web na parang isang talaarawan. Karamihan sa mga tao ang makagagawa ng isang blog at, pagkatapos nito, sumulat kasunod ng blog na iyon. Tinatawag na mga blogero (mula sa Ingles na blogger o literal na "taga-blog") ang mga taong sumusulat sa mga blog. Kalimitang isinusulat ng mga blogero sa mga blog ang kanilang mga opinyon at mga naiisip. Karamihan sa mga blog ay naglalaman ng mga komentaryo o balita ukol sa ilang mga paksa; ang ilan naman ay ginagamit ito para gawing online diary (talaarawang nasa internet). Isang mahalagang bahagi ng mga blog ay ang pagiging interaktibo, iyon ay ang kakayahang mag-iwan ng mga komentaryo mula sa mga taong nagbasa ng isang partikular na blog.Karamihan sa mga blog ay binubuo lamang ng purong salita (o textual), pero mayroon ding nakapunto ang nilalaman sa mga obra (art blog), larawan (photoblog), mga bidyo (video blogging), musika (MP3 blogging), at mga tunog (podcasting). Microblogging naman ang tawag sa blog na sobrang ikli

Modyul 3: Pakikipagkaibigan MGA URI NG PAGKAKAIBIGAN AYON KAY ARISTOTLE Pagkakaibigang Nakabatay sa Pangangailangan (Friendship of Utility) Nabubuo dahil sa kapakinabangan na nakukuha ng bawat isa Nagtatapos kapag nawala ang pakinabang Pagkakaibigang Nakabatay sa Pansariling Kasiyahan (Friendship of Pleasure) Nabubuo dahil sa kasiyahan o saya kapag magkasama Karaniwan sa magkakaedad o may parehong interesPagkakaibigang Nakabatay sa Kabutihan (Friendship of the Good) Pinakamataas na uri ng pagkakaibigan Nakabatay sa kabutihan, pagpapahalaga, at moral na pag-unlad May tiwala at pagtutulungan Mas matatag at pangmatagalan MGA POSITIBONG DULOT NG MABUTING PAKIKIPAGKAIBIGAN Ayon kay Joy Carol, “The Fabric of Friendship,” 2008) Limang Dulot ng Pakikipagkaibigan sa Pagpapaunlad ng Pagkatao Mabuting Pananaw sa Sarili Kasanayan sa Pagiging Mabuting Tagapakinig Natutukoy ang Tunay na Kaibigan Pagtitibay ng Ugnayan sa Kabila ng Suliranin Pagbubukas sa Bagong Pananaw PAKIKIPAGKAIBIGAN AT PAKIKIPAGKAPUWA Ang pakikipagkaibigan ay daan tungo sa mas malalim na pakikipagkapuwa. Hindi lamang ito para sa pansariling pag-unlad kundi pati sa pagbibigay at pagtanggap Ayon kay Sto. Tomas de Aquino: Ang pagkakaibigan ay isang birtud. Nakabatay sa katarungan at pagbabahagi ng sarili sa kapuwa IMPLIKASYON NG MABUTING PAKIKIPAGKAIBIGAN SA UTAK NG TAO Ayon kay Dr. Dan Siegel Eksperto sa mental health at interpersonal neurobiology (IPNB) Ipinapakita ng IPNB ang ugnayan ng utak, isipan, emosyon, at katawan Ang mabuting pakikipag-ugnayan ay nakatutulong sa malusog na pag-unlad ng isip at emosyon TUNAY NA PAGKAKAIBIGAN (Hango sa aklat nina James at Savary, “The Heart of Friendship,” 1976) Presensiya Regular na pagkikita at personal na oras para sa isa’t isa Paggawa ng Bagay Nang Magkasama Pagkakaroon ng komon na interes at aktibidad Pag-aalaga Tapat na suporta sa pag-unlad ng kaibigan Katapatan Matapat na komunikasyon Pag-aalaga ng Lihim at Katapatan Pagiging mapagkakatiwalaan at loyal Pag-unawa Masusing pakikinig at MGA PAALAALA Ang pag-unawa ang nagbubuklod ng mas malalim na ugnayan Ang pagbuo ng pagkakaibigan ay may kasamang pagsubok Hindi madali ang pagpapanatili ng matibay na pagkakaibigan, ngunit ito ay mahalagamalasakit

ATING ALAMIN AT PAG-USAPAN Maraming magaganda at mabubuting ugali ang mga Pilipino. Karamihan sa mga ito ay namana pa natin sa ating mga ninuno. Narito ang ilan sa mga magagandang ugali na ating nakagisnan noon pa man. MAKA-DIYOS Tayong mga Pilipino noon pa man ay mayroon nang matibay na pananalig sa Diyos. Sa katunayan, bago pa man dumating ang mga Kastila ay mayroon na tayong sariling relihiyon. Hanggang sa dumating ang mga Kastila at matutuhan natin sa kanila ang relihiyong Kristyanismo na nagpakilala sa atin 17 ng paniniwala sa mga santo, santa at kay Kristo. Hindi tayo nakakalimot na magpasalamat sa lahat ng mga biyayang kanyang ipinagkakaloob sa atin. Sa ngayon, iba-iba man ang paraan ng pagsamba at pananampalataya natin, nagkakaisa pa rin tayo sa aral at at turo ng relihiyon. Ikaw bilang isang mag-aaral, lagi ka bang nagsisimba o nagpupunta sa inyong bahay-dasalan? Madalas ka bang magdasal sa Diyos? PAGIGING MAGALANG Kilala tayong mga Pilipino sa pagiging magalang. Ang kaugalian nating ito ay ipinakikita natin sa pamamagitan ng paggamit ng po at opo o di kaya ng mga salitang ate, kuya, manong, manang, lolo at lola sa mga nakakatanda sa atin. Kinagigiliwan ang ganitong mga kaugalian lalo na sa mga bata. Sa inyong tahanan, tuwing ikaw ay nakikipag-usap sa iyong mga magulang o nakatatandang kapatid, gumagamit ka rin ba ng po at opo? MASIPAG at MATIYAGA Basta sa pagiging masipag at matiyiga, wala nang tatalo pa sa mga Pilipino! Sapagkat tayong mga Pilipino, kahit anong gawain ay kakayanin natin mapaunlad lamang ang ating kabuhayan. Matyiga 18 tayo sa lahat ng mga bagay na ginawa natin. Wika nga ng iba, kailangan ang ST (sipag at tyiga) upang tayo ay umunlad. MAGILIW NA PAGTANGGAP SA PANAUHIN Tayong mga Pilipino ay kilala rin na magiliw na tumatanggap ng ating mga panauhin lalo na kung ang mga ito ay ating mga kamag-anak na mula pa sa mga malalayong lugar. Tinitiyak natin na magiging kasiya-siya ang pagpunta nila sa ating tahanan kaya’t naghahanda tayo ng mga masasarap na pagkain at tinitiyak na sila’y masaya at komportable sa pagbisita sa atin. MATULUNGIN AT MAPAGMAHAL Mapagmahala at matulungin sa kapwa ang mga Pilipino. Matulungin tayong mga Pilipino lalo na kung panahon ng mga sakuna at kalamidad sa ating bansa, tumutulong sila sa mga nasalanta at naapektuhan. Nagbibigay sila ng mga donasyon, pagkain, damit, gamot at iba pa. Mapagmahal tayo dahil kahit ang kanilang buhay ay handa nilang ialay para sa ating bayan. Ang pinakamagandang halimbawa nito ay ang ating mga bayani na magigiting. Pinatunayan nila na dakila ang kanilang pagmamahal sa Inang Bayan at sa kalayaan nito. 19 Ilan lamang ito sa mga katangi-tanging ugali ng mga Pilipino. Ikaw bilang isang mamamayang Pilipino, kaya mo bang gawin ang mga katangiang ito sa iyong sariling paraan? Anu-ano kaya ang pwede mong gawin upang maipakita ang mga magagandang ugali ng isang batang katulad mo? Maaari mong gawin ang mga ito:  Magdasal araw-araw  Maging matapat sa lahat ng bagay  Magaing magalang sa mga nakatatanda  Makinig sa pangaral ng magulang at guro  Mag-aral ng mabuti  Sumunod sa mga utos ng magulang  Huwag kalimutang magpasalamat sa Diyos araw-araw

“SI HENRY AT ANG DUWENDE” 1. Kakahuyan Kahulugan: Ang kakahuyan ay isang lugar na kung saan tanging mga punong-kahoy ang nakatanim. Halimbawa: Hinanahap ni Aling Nena si Jolina ngunit patuloy siyang nagtatago sa kakahuyan. English word: Gubat Describe: Ang kakahuyan ay isang lugar na puno ng tanim na kahoy kung kaya’t umaamapaw ang berdeng kulay. 2. Lagaslas Kahulugan: Ang salitang lagaslas ay tumutukoy sa mabigat na daloy ng agos ng tubig mula sa ilog Halimbawa: Ang tunog ng lagaslas ng tubig sa talon ay nakakatakot. English word: Swift flow Describe: Ang lagaslas ay ang pag-agos ng tubig pababa. 3. Dumadaloy Kahulugan: Ang salitang dumadaloy ay nangangahulugang umaagos Halimbawa: May dugong bughaw ang dumadaloy sa kanyang ugat. English word: Flow Describe: Ang daloy ay naglalarawan sa agos ng partikular na bagay. 4. Batis Kahulugan: Ang tubig sa batis ay karaniwang malinis at malamig na madalas matatagpuan sa gitna ng mga kakahuyan sa gubat. Halimbawa: Ang batis ng Encantadora ay matatagpuan sa Vintar, Ilocos Norte. English word: Falls Describe: Ang batis ay isang uri ng anyong tubig na may patuloy na agos sa pinanggalingan nito. 5. Tinig Kahulugan: Ang tinig ay ang tunog na lumalabas sa bibig ng isang tao kapag siya ay nagsasalita, kumakanta, o nagpapahayag ng mga ideya, damdamin, o opinyon sa pamamagitan ng pagsasalita o pagsulat. Halimbawa: Noong siya ay kumanta ay sobra akong namangha sa kanyang tinig. English word: voice Describe: 6.Napalundag Kahulugan: Ang salitang napalundag ay ang biglaan at hindi sinasadyang pag-angat o pagtalon ng katawan mula sa ibabaw dahil sa gulat, takot, o hindi inaasahang pangyayari. Halimbawa:Napalundag si Claire dahil may nakita siyang ahas sa kanilang banyo. English word: jump Describe: Ang napalundag ay nangangahulugang hindi sinasadyang pagkagulat. 7. Matutulis Kahulugan: may matalas na dulo o gilid na hugis tumpok, maaaring magdulot ng sugat kung hindi maingat. Halimbawa: Matulis ang kutsilyong ginamit ni Christine sa paghiwa ng sibuyas. English word: Sharp Describe: Ang matulis ay tumutukoy sa pagiging matalas. 8. Tinutungtungan Kahulugan: Ang tinutungtungan ay tumutukoy sa lugar na kung saan sila nakatayo o nakapuwesto. Halimbawa: “Nakatira kami riyan sa kakahuyang nasa likod ng nga batong tinutungtungan natin.” English word: stepped on Describe: Ito ay nangangahulugang inaapakan or kinalalagyan sa ilalim. 9. Makinang Kahulugan: Ang kahulugan ng salitang makinang ay makintab, maningning, makislap at maliwanag. Halimbawa: Kumikinang ang suot niyang singsing. English word: Shiny Describe: Ang makinang ay naglalarawan sa isang bagay na gawa sa ginto na kung saan kapag ginalaw ay nakapagbibigay ng ilaw. 10. Nasinagan Kahulugan: Ang kahulugan ng nasinag ay nabanaag, nakita, o napagmasadan. Halimbawa: Nasisinagan ng araw si Mary kaya’t siya ay napilitang bumangon. English word:shined Describe: Ang nasinagan ay tumutukoy sa bagay na natatamaan ng init mula sa raw. 11. Nayon Kahulugan: isang maliit na pamayanan sa probinsya o malayo sa lungsod, kung saan namumuhay nang payak ang mga tao, magkakakilala, at malapit sa kalikasan. Halimbawa: Bagong lipat sina Henry sa Nayon ng Maginhawa. English word: Village Describe: Ang Nayon ay isang lugar na malapit sa bundok. 12. malawak Kahulugan: Ang malawak ay tumutukoy sa isang bagay, espasyo, o konsepto na may malaking sukat, kaluwagan, o kapasidad. Halimbawa: Malawak ang kuwarto ni Maria kung kaya’t kasya ang tatlong katao. English word: wide Describe: Ang salitang malawak ay tumutukoy sa laki ng isang lugar. 13. duwende Kahulugan: Ang duwende ay mga maliit na nilalang na kadalasang nasa mga lugar na maraming puno at ang kanilang tirahan ay tinatawag na nuno. Halimbawa: Sabi-sabing mayroong duwendeng nakatira sa kakahuyan. English word: elf Describe: Ang duwende ay isang maliit na nilalang at may malalaking tainga. 14. nanaig Kahulugan: Ang salitang nanaig ay nangangahulugang ang isang bagay ay nanalo kumpara sa isang bagay. Halimbawa: Nanaig ang kuryosidad ni Henry sa kanyang nakita. English word: Reign Describe: Ang salitang nanaig ay katumbas ng pagkapanalo o tagumpay. 15. masaklap Kahulugan: Ito ay tumutukoy sa isang sitwasyon, karanasan, o bagay na mahirap tanggapin, labis na hindi kaaya-aya, at nagdudulot ng matinding sakit, pighati, o hinanakit dahil sa pagiging malupit. Halimbawa: Nakarating ang masaklap na balita kay Nena tungkol sa pagkamatay ng kaniyang alagang pusa. English word: terrible Describe: Ang masaklap ay nangangahulugang pagkalungkot.

TING ALAMIN AT PAG-USAPAN Mahilig ka bang magbasa ng Bibliya? Kung oo ang iyong kasagutan, magaling! Alam mo ba kung paano nagsimula ang paglikha ng Diyos sa ating mundo? Alam mo ba na isa tayong mga tao, sa mga nilikha niya? Alam mo ba kung pang-ilang araw nilikha ng Diyos ang tao? Kung ating babalikan ang ating kasaysayan, napakaraming lahi ng tao sa buong mundo. Mayroong mga iba’t ibang kwento, alamat at teorya kung papaano nagsimula ang lahi nating mga Pilipino. Ooopppsss, sandali lamang! Mabuti pa siguro’y unahin na nating pag-aralan kung saan nga ba nagmula ang lahing Pilipino. Sa modyul na ito, aalamin natin kung saan nagmula ang mga Pilipino. Sinu-sino ba sila? Anu-ano ba ang mga katangiang pisikal mayroon ang mga lahi ng tao na ito? Halika na! Mabuti pang simulan na natin silang kilalanin. Ating tandaan ang kahulugan ng mga sumusunod na salita:  Kasaysayan- ito ay ulat o tala ng mga nakaraang pangyayari na may saysay at kabuluhan.  Alamat- ito ay mga kwento na nagpasalin-salin mula sa isang henerasyon hanggang sa ating kasalukuyan. Kathang-isip lamang ito na galling sa malawak na kaisipan ng isang manunulat.  Teorya- nabubuo ito sa pamamagitan ng masusing pagaaral at pananaliksik upang mapatunayan ang isang bagay at pangyayari. Kailangan na ang bawat teorya ay may basehan o ebidensya. 5 Pinaniniwalaang ang mga unang tao na nanirahan sa Pilipinas ay dumaan sa mga tulay na lupa. Makaraan ang maraming taon, ang sinasabing tulay na lupa na ito ay nawasak at lumubog dahil na rin sa malalakas na paglindol at pagkatunaw ng mga yelo na nagmula pa sa pinakadulong bahagi ng ating mundo. Ito ay dahilan kung kaya’t ang Pilipinas ay napahiwalay sa lupain ng Asya at naging isang kapuluan. Ang mga pangyayaring ito ay naging daan upang dumating sa ating bansa ang mga sinaunang tao na tumira sa Pilipinas. Sinu-sino nga ba sila? Halina’t atin silang isa-isahin. Ang mga Negrito o Ita Ang unang pangkat ng mga tao na dumating sa Pilipinas ay tinatawag na Negrito o Ita. Sila ay nakarating sa Pilipinas sa pamamagitan ng pagtawid sa tulay na lupa. Ang kanilang mga pisikal na katangian ay maitim ang kulay ng balat, sarat ang kanilang ilong, kulut na kulot ang kanilang mga buhok, makakapal ang labi, mabibilog ang mata at sila ay pandak. Silay ay gumagamit ng pana at sibat upang makakuha ng kanilang makakain. Karaniwan silang naninirahan sa gilid ng bundok at kweba. Gumagamit sila ng bahag para sa kanilang kasangkapan. Ang grupo ring ito ng mga tao ay kilala sa tawag na Aeta, Ita, Baluga, at Dumagat. Karaniwan ng sila ay natatagpuan sa 6 mga lugar ng Zambales, Mindoro, Panay at iba pang bahagi ng Mindanao. Ang mga Indones Ang mga Indones ay dumating sa Pilipinas sakay ng bangka mula sa Timog Silangang Asya. Sila ay karaniwang naninirahan sa mga kapatagan at baybaying dagat. May dalawang pangkat ng Indones ang dumating sa Pilipinas. Ang unang pangkat ay mapuputi, matangkad, malamlam ang mata matangos ang ilong, maninipis ang mga labi at tuwid ang buhok. Ang ikalawang pangkat naman ng mga Indones na dumating sa Pilipinas ay may mga katangiang maitim, pango ang ilong, makapal ang labi at tuwid ang buhok. Mas maunlad ang paraan ng pamumuhay ng mga Indones kayse mga Negrito. Ang pangkat kase na ito ay marunong ng magsaka at mag-alaga ng mga hayop. Sila ay mahusay rin pagdating sa paggawa ng mga sasakyang-pandagat. Mayroon na rin silang mga kasuotan na maayos at yari sa mga pinatuyong balat ng hayop na mayroon pang mga disenyo. Naglalagay rin sila ng mga tattoo sa kanilang katawan bilang bahagi ng kanilang kultura. 7 Ang mga Malay Ang mga Malay ang huling pangkat ng tao na dumating sa ating bansa. Nakarating sila rito sakay ng isang bangka na kung tawagin ay balangay. Ang mga pangkat ng tao na ito ay nagmula pa sa Borneo, isang lugar na malapit sa timog na bahagi ng Pilipinas. Dumating ang pangkat ng Malay sa Pilipinas bitbit ang kanilang maunlad na pamumuhay. Marunong na silang gumawa ng mga sandata at kagamitang yari sa metal at bakal. Mayroon na rin silang maunlad na kaalaman sa pagsasaka at marunong na rin silang gumamit ng araro at patubig. Mayroon silang maayos na kasuotan na yari sa bulak at sedang makukulay at magagandang disenyo. Ang mga Malay ay may sistema rin ng pamumuno. Binubuo ito ng mga barangay na kinuha sa pangalan ng sinakyan nilang bangka na balangay. Ang paraang ito ng pamamahala na mayroong pinuno na kung tawagin ay Datu. Mayroon na rin silang mga batas na sinusunod at marunong na rin silang bumasa at sumulat. Ang kanilang katangiang pisikal ay may katatamtamang taas, kayumanggi ang kanilang kulay, maiitim ang mata, tuwid ang buhok, sarat ang ilong at may katamtamamng laki ng pangangatawan. Sa katunayan, higit ng 8 maraming Pilipino ang nahahawig sa pisikal na katangian ng Malay. Sa iyong pagbabasa ng ating paksa ngayong araw, umaasa ako na madali mo lamang itong naintindihan. Kung sa iyong palagay ay hindi pa sapat ang iyong kaalaman, maaaring magtungo ka sa iyong guro upang ikaw ay magpaturo pa ng mga gusto mong malaman tungkol sa ating mga ninuno. At sa oras na ikaw ay handa na, maaari mo ng ipagpatuloy ang pagsagot sa mga katanungan sa modyul na ito. Simulan mo na

ATING ALAMIN AT PAG-USAPAN Mahilig ka bang magbasa ng Bibliya? Kung oo ang iyong kasagutan, magaling! Alam mo ba kung paano nagsimula ang paglikha ng Diyos sa ating mundo? Alam mo ba na isa tayong mga tao, sa mga nilikha niya? Alam mo ba kung pang-ilang araw nilikha ng Diyos ang tao? Kung ating babalikan ang ating kasaysayan, napakaraming lahi ng tao sa buong mundo. Mayroong mga iba’t ibang kwento, alamat at teorya kung papaano nagsimula ang lahi nating mga Pilipino. Ooopppsss, sandali lamang! Mabuti pa siguro’y unahin na nating pag-aralan kung saan nga ba nagmula ang lahing Pilipino. Sa modyul na ito, aalamin natin kung saan nagmula ang mga Pilipino. Sinu-sino ba sila? Anu-ano ba ang mga katangiang pisikal mayroon ang mga lahi ng tao na ito? Halika na! Mabuti pang simulan na natin silang kilalanin. Ating tandaan ang kahulugan ng mga sumusunod na salita:  Kasaysayan- ito ay ulat o tala ng mga nakaraang pangyayari na may saysay at kabuluhan.  Alamat- ito ay mga kwento na nagpasalin-salin mula sa isang henerasyon hanggang sa ating kasalukuyan. Kathang-isip lamang ito na galling sa malawak na kaisipan ng isang manunulat.  Teorya- nabubuo ito sa pamamagitan ng masusing pagaaral at pananaliksik upang mapatunayan ang isang bagay at pangyayari. Kailangan na ang bawat teorya ay may basehan o ebidensya. 5 Pinaniniwalaang ang mga unang tao na nanirahan sa Pilipinas ay dumaan sa mga tulay na lupa. Makaraan ang maraming taon, ang sinasabing tulay na lupa na ito ay nawasak at lumubog dahil na rin sa malalakas na paglindol at pagkatunaw ng mga yelo na nagmula pa sa pinakadulong bahagi ng ating mundo. Ito ay dahilan kung kaya’t ang Pilipinas ay napahiwalay sa lupain ng Asya at naging isang kapuluan. Ang mga pangyayaring ito ay naging daan upang dumating sa ating bansa ang mga sinaunang tao na tumira sa Pilipinas. Sinu-sino nga ba sila? Halina’t atin silang isa-isahin. Ang mga Negrito o Ita Ang unang pangkat ng mga tao na dumating sa Pilipinas ay tinatawag na Negrito o Ita. Sila ay nakarating sa Pilipinas sa pamamagitan ng pagtawid sa tulay na lupa. Ang kanilang mga pisikal na katangian ay maitim ang kulay ng balat, sarat ang kanilang ilong, kulut na kulot ang kanilang mga buhok, makakapal ang labi, mabibilog ang mata at sila ay pandak. Silay ay gumagamit ng pana at sibat upang makakuha ng kanilang makakain. Karaniwan silang naninirahan sa gilid ng bundok at kweba. Gumagamit sila ng bahag para sa kanilang kasangkapan. Ang grupo ring ito ng mga tao ay kilala sa tawag na Aeta, Ita, Baluga, at Dumagat. Karaniwan ng sila ay natatagpuan sa 6 mga lugar ng Zambales, Mindoro, Panay at iba pang bahagi ng Mindanao. Ang mga Indones Ang mga Indones ay dumating sa Pilipinas sakay ng bangka mula sa Timog Silangang Asya. Sila ay karaniwang naninirahan sa mga kapatagan at baybaying dagat. May dalawang pangkat ng Indones ang dumating sa Pilipinas. Ang unang pangkat ay mapuputi, matangkad, malamlam ang mata matangos ang ilong, maninipis ang mga labi at tuwid ang buhok. Ang ikalawang pangkat naman ng mga Indones na dumating sa Pilipinas ay may mga katangiang maitim, pango ang ilong, makapal ang labi at tuwid ang buhok. Mas maunlad ang paraan ng pamumuhay ng mga Indones kayse mga Negrito. Ang pangkat kase na ito ay marunong ng magsaka at mag-alaga ng mga hayop. Sila ay mahusay rin pagdating sa paggawa ng mga sasakyang-pandagat. Mayroon na rin silang mga kasuotan na maayos at yari sa mga pinatuyong balat ng hayop na mayroon pang mga disenyo. Naglalagay rin sila ng mga tattoo sa kanilang katawan bilang bahagi ng kanilang kultura. 7 Ang mga Malay Ang mga Malay ang huling pangkat ng tao na dumating sa ating bansa. Nakarating sila rito sakay ng isang bangka na kung tawagin ay balangay. Ang mga pangkat ng tao na ito ay nagmula pa sa Borneo, isang lugar na malapit sa timog na bahagi ng Pilipinas. Dumating ang pangkat ng Malay sa Pilipinas bitbit ang kanilang maunlad na pamumuhay. Marunong na silang gumawa ng mga sandata at kagamitang yari sa metal at bakal. Mayroon na rin silang maunlad na kaalaman sa pagsasaka at marunong na rin silang gumamit ng araro at patubig. Mayroon silang maayos na kasuotan na yari sa bulak at sedang makukulay at magagandang disenyo. Ang mga Malay ay may sistema rin ng pamumuno. Binubuo ito ng mga barangay na kinuha sa pangalan ng sinakyan nilang bangka na balangay. Ang paraang ito ng pamamahala na mayroong pinuno na kung tawagin ay Datu. Mayroon na rin silang mga batas na sinusunod at marunong na rin silang bumasa at sumulat. Ang kanilang katangiang pisikal ay may katatamtamang taas, kayumanggi ang kanilang kulay, maiitim ang mata, tuwid ang buhok, sarat ang ilong at may katamtamamng laki ng pangangatawan. Sa katunayan, higit ng 8 maraming Pilipino ang nahahawig sa pisikal na katangian ng Malay. Sa iyong pagbabasa ng ating paksa ngayong araw, umaasa ako na madali mo lamang itong naintindihan. Kung sa iyong palagay ay hindi pa sapat ang iyong kaalaman, maaaring magtungo ka sa iyong guro upang ikaw ay magpaturo pa ng mga gusto mong malaman tungkol sa ating mga ninuno. At sa oras na ikaw ay handa na, maaari mo ng ipagpatuloy ang pagsagot sa mga katanungan sa modyul na ito. Simulan mo na!

Bahagi ng Katawan

Mga Bahagi ng Katawan

Related quizzes

Related quizzes