Paraan ng pag-aalaga ng hayop na may dalawang paa at pakpak.

TING ALAMIN AT PAG-USAPAN Mahilig ka bang magbasa ng Bibliya? Kung oo ang iyong kasagutan, magaling! Alam mo ba kung paano nagsimula ang paglikha ng Diyos sa ating mundo? Alam mo ba na isa tayong mga tao, sa mga nilikha niya? Alam mo ba kung pang-ilang araw nilikha ng Diyos ang tao? Kung ating babalikan ang ating kasaysayan, napakaraming lahi ng tao sa buong mundo. Mayroong mga iba’t ibang kwento, alamat at teorya kung papaano nagsimula ang lahi nating mga Pilipino. Ooopppsss, sandali lamang! Mabuti pa siguro’y unahin na nating pag-aralan kung saan nga ba nagmula ang lahing Pilipino. Sa modyul na ito, aalamin natin kung saan nagmula ang mga Pilipino. Sinu-sino ba sila? Anu-ano ba ang mga katangiang pisikal mayroon ang mga lahi ng tao na ito? Halika na! Mabuti pang simulan na natin silang kilalanin. Ating tandaan ang kahulugan ng mga sumusunod na salita:  Kasaysayan- ito ay ulat o tala ng mga nakaraang pangyayari na may saysay at kabuluhan.  Alamat- ito ay mga kwento na nagpasalin-salin mula sa isang henerasyon hanggang sa ating kasalukuyan. Kathang-isip lamang ito na galling sa malawak na kaisipan ng isang manunulat.  Teorya- nabubuo ito sa pamamagitan ng masusing pagaaral at pananaliksik upang mapatunayan ang isang bagay at pangyayari. Kailangan na ang bawat teorya ay may basehan o ebidensya. 5 Pinaniniwalaang ang mga unang tao na nanirahan sa Pilipinas ay dumaan sa mga tulay na lupa. Makaraan ang maraming taon, ang sinasabing tulay na lupa na ito ay nawasak at lumubog dahil na rin sa malalakas na paglindol at pagkatunaw ng mga yelo na nagmula pa sa pinakadulong bahagi ng ating mundo. Ito ay dahilan kung kaya’t ang Pilipinas ay napahiwalay sa lupain ng Asya at naging isang kapuluan. Ang mga pangyayaring ito ay naging daan upang dumating sa ating bansa ang mga sinaunang tao na tumira sa Pilipinas. Sinu-sino nga ba sila? Halina’t atin silang isa-isahin. Ang mga Negrito o Ita Ang unang pangkat ng mga tao na dumating sa Pilipinas ay tinatawag na Negrito o Ita. Sila ay nakarating sa Pilipinas sa pamamagitan ng pagtawid sa tulay na lupa. Ang kanilang mga pisikal na katangian ay maitim ang kulay ng balat, sarat ang kanilang ilong, kulut na kulot ang kanilang mga buhok, makakapal ang labi, mabibilog ang mata at sila ay pandak. Silay ay gumagamit ng pana at sibat upang makakuha ng kanilang makakain. Karaniwan silang naninirahan sa gilid ng bundok at kweba. Gumagamit sila ng bahag para sa kanilang kasangkapan. Ang grupo ring ito ng mga tao ay kilala sa tawag na Aeta, Ita, Baluga, at Dumagat. Karaniwan ng sila ay natatagpuan sa 6 mga lugar ng Zambales, Mindoro, Panay at iba pang bahagi ng Mindanao. Ang mga Indones Ang mga Indones ay dumating sa Pilipinas sakay ng bangka mula sa Timog Silangang Asya. Sila ay karaniwang naninirahan sa mga kapatagan at baybaying dagat. May dalawang pangkat ng Indones ang dumating sa Pilipinas. Ang unang pangkat ay mapuputi, matangkad, malamlam ang mata matangos ang ilong, maninipis ang mga labi at tuwid ang buhok. Ang ikalawang pangkat naman ng mga Indones na dumating sa Pilipinas ay may mga katangiang maitim, pango ang ilong, makapal ang labi at tuwid ang buhok. Mas maunlad ang paraan ng pamumuhay ng mga Indones kayse mga Negrito. Ang pangkat kase na ito ay marunong ng magsaka at mag-alaga ng mga hayop. Sila ay mahusay rin pagdating sa paggawa ng mga sasakyang-pandagat. Mayroon na rin silang mga kasuotan na maayos at yari sa mga pinatuyong balat ng hayop na mayroon pang mga disenyo. Naglalagay rin sila ng mga tattoo sa kanilang katawan bilang bahagi ng kanilang kultura. 7 Ang mga Malay Ang mga Malay ang huling pangkat ng tao na dumating sa ating bansa. Nakarating sila rito sakay ng isang bangka na kung tawagin ay balangay. Ang mga pangkat ng tao na ito ay nagmula pa sa Borneo, isang lugar na malapit sa timog na bahagi ng Pilipinas. Dumating ang pangkat ng Malay sa Pilipinas bitbit ang kanilang maunlad na pamumuhay. Marunong na silang gumawa ng mga sandata at kagamitang yari sa metal at bakal. Mayroon na rin silang maunlad na kaalaman sa pagsasaka at marunong na rin silang gumamit ng araro at patubig. Mayroon silang maayos na kasuotan na yari sa bulak at sedang makukulay at magagandang disenyo. Ang mga Malay ay may sistema rin ng pamumuno. Binubuo ito ng mga barangay na kinuha sa pangalan ng sinakyan nilang bangka na balangay. Ang paraang ito ng pamamahala na mayroong pinuno na kung tawagin ay Datu. Mayroon na rin silang mga batas na sinusunod at marunong na rin silang bumasa at sumulat. Ang kanilang katangiang pisikal ay may katatamtamang taas, kayumanggi ang kanilang kulay, maiitim ang mata, tuwid ang buhok, sarat ang ilong at may katamtamamng laki ng pangangatawan. Sa katunayan, higit ng 8 maraming Pilipino ang nahahawig sa pisikal na katangian ng Malay. Sa iyong pagbabasa ng ating paksa ngayong araw, umaasa ako na madali mo lamang itong naintindihan. Kung sa iyong palagay ay hindi pa sapat ang iyong kaalaman, maaaring magtungo ka sa iyong guro upang ikaw ay magpaturo pa ng mga gusto mong malaman tungkol sa ating mga ninuno. At sa oras na ikaw ay handa na, maaari mo ng ipagpatuloy ang pagsagot sa mga katanungan sa modyul na ito. Simulan mo na

ATING ALAMIN AT PAG-USAPAN Mahilig ka bang magbasa ng Bibliya? Kung oo ang iyong kasagutan, magaling! Alam mo ba kung paano nagsimula ang paglikha ng Diyos sa ating mundo? Alam mo ba na isa tayong mga tao, sa mga nilikha niya? Alam mo ba kung pang-ilang araw nilikha ng Diyos ang tao? Kung ating babalikan ang ating kasaysayan, napakaraming lahi ng tao sa buong mundo. Mayroong mga iba’t ibang kwento, alamat at teorya kung papaano nagsimula ang lahi nating mga Pilipino. Ooopppsss, sandali lamang! Mabuti pa siguro’y unahin na nating pag-aralan kung saan nga ba nagmula ang lahing Pilipino. Sa modyul na ito, aalamin natin kung saan nagmula ang mga Pilipino. Sinu-sino ba sila? Anu-ano ba ang mga katangiang pisikal mayroon ang mga lahi ng tao na ito? Halika na! Mabuti pang simulan na natin silang kilalanin. Ating tandaan ang kahulugan ng mga sumusunod na salita:  Kasaysayan- ito ay ulat o tala ng mga nakaraang pangyayari na may saysay at kabuluhan.  Alamat- ito ay mga kwento na nagpasalin-salin mula sa isang henerasyon hanggang sa ating kasalukuyan. Kathang-isip lamang ito na galling sa malawak na kaisipan ng isang manunulat.  Teorya- nabubuo ito sa pamamagitan ng masusing pagaaral at pananaliksik upang mapatunayan ang isang bagay at pangyayari. Kailangan na ang bawat teorya ay may basehan o ebidensya. 5 Pinaniniwalaang ang mga unang tao na nanirahan sa Pilipinas ay dumaan sa mga tulay na lupa. Makaraan ang maraming taon, ang sinasabing tulay na lupa na ito ay nawasak at lumubog dahil na rin sa malalakas na paglindol at pagkatunaw ng mga yelo na nagmula pa sa pinakadulong bahagi ng ating mundo. Ito ay dahilan kung kaya’t ang Pilipinas ay napahiwalay sa lupain ng Asya at naging isang kapuluan. Ang mga pangyayaring ito ay naging daan upang dumating sa ating bansa ang mga sinaunang tao na tumira sa Pilipinas. Sinu-sino nga ba sila? Halina’t atin silang isa-isahin. Ang mga Negrito o Ita Ang unang pangkat ng mga tao na dumating sa Pilipinas ay tinatawag na Negrito o Ita. Sila ay nakarating sa Pilipinas sa pamamagitan ng pagtawid sa tulay na lupa. Ang kanilang mga pisikal na katangian ay maitim ang kulay ng balat, sarat ang kanilang ilong, kulut na kulot ang kanilang mga buhok, makakapal ang labi, mabibilog ang mata at sila ay pandak. Silay ay gumagamit ng pana at sibat upang makakuha ng kanilang makakain. Karaniwan silang naninirahan sa gilid ng bundok at kweba. Gumagamit sila ng bahag para sa kanilang kasangkapan. Ang grupo ring ito ng mga tao ay kilala sa tawag na Aeta, Ita, Baluga, at Dumagat. Karaniwan ng sila ay natatagpuan sa 6 mga lugar ng Zambales, Mindoro, Panay at iba pang bahagi ng Mindanao. Ang mga Indones Ang mga Indones ay dumating sa Pilipinas sakay ng bangka mula sa Timog Silangang Asya. Sila ay karaniwang naninirahan sa mga kapatagan at baybaying dagat. May dalawang pangkat ng Indones ang dumating sa Pilipinas. Ang unang pangkat ay mapuputi, matangkad, malamlam ang mata matangos ang ilong, maninipis ang mga labi at tuwid ang buhok. Ang ikalawang pangkat naman ng mga Indones na dumating sa Pilipinas ay may mga katangiang maitim, pango ang ilong, makapal ang labi at tuwid ang buhok. Mas maunlad ang paraan ng pamumuhay ng mga Indones kayse mga Negrito. Ang pangkat kase na ito ay marunong ng magsaka at mag-alaga ng mga hayop. Sila ay mahusay rin pagdating sa paggawa ng mga sasakyang-pandagat. Mayroon na rin silang mga kasuotan na maayos at yari sa mga pinatuyong balat ng hayop na mayroon pang mga disenyo. Naglalagay rin sila ng mga tattoo sa kanilang katawan bilang bahagi ng kanilang kultura. 7 Ang mga Malay Ang mga Malay ang huling pangkat ng tao na dumating sa ating bansa. Nakarating sila rito sakay ng isang bangka na kung tawagin ay balangay. Ang mga pangkat ng tao na ito ay nagmula pa sa Borneo, isang lugar na malapit sa timog na bahagi ng Pilipinas. Dumating ang pangkat ng Malay sa Pilipinas bitbit ang kanilang maunlad na pamumuhay. Marunong na silang gumawa ng mga sandata at kagamitang yari sa metal at bakal. Mayroon na rin silang maunlad na kaalaman sa pagsasaka at marunong na rin silang gumamit ng araro at patubig. Mayroon silang maayos na kasuotan na yari sa bulak at sedang makukulay at magagandang disenyo. Ang mga Malay ay may sistema rin ng pamumuno. Binubuo ito ng mga barangay na kinuha sa pangalan ng sinakyan nilang bangka na balangay. Ang paraang ito ng pamamahala na mayroong pinuno na kung tawagin ay Datu. Mayroon na rin silang mga batas na sinusunod at marunong na rin silang bumasa at sumulat. Ang kanilang katangiang pisikal ay may katatamtamang taas, kayumanggi ang kanilang kulay, maiitim ang mata, tuwid ang buhok, sarat ang ilong at may katamtamamng laki ng pangangatawan. Sa katunayan, higit ng 8 maraming Pilipino ang nahahawig sa pisikal na katangian ng Malay. Sa iyong pagbabasa ng ating paksa ngayong araw, umaasa ako na madali mo lamang itong naintindihan. Kung sa iyong palagay ay hindi pa sapat ang iyong kaalaman, maaaring magtungo ka sa iyong guro upang ikaw ay magpaturo pa ng mga gusto mong malaman tungkol sa ating mga ninuno. At sa oras na ikaw ay handa na, maaari mo ng ipagpatuloy ang pagsagot sa mga katanungan sa modyul na ito. Simulan mo na!

_____1. Ano ang pinakamabisang paraan upang masolusyunan ang anumang pagsubok na dumating sa buhay? a. paglalaro c. pagtakas b. pagdarasal d. pagtatago _____2. Kung ikaw ay may takot sa Diyos, alin sa mga ito ang gagawin mo? a. maglaro sa simbahan b. kumuha ng gamit ng kamag-aral c. pagtawanan ang paniniwala ng iba d. mahalin at igalang ang magulang at kapwa _____3. Alin sa mga sumusunod ang HINDI nagpapakita ng paggalang sa paniniwala ng iba? a. pagdalo sa kanilang pagtitipon b. pagsang-ayon na may iisang Diyos c. pag-iingay sa oras ng kanilang pagsamba d. pakikinig sa kanilang aral _____4. Bilang isang mag-aaral, paano mo maipakikita ang pagmamahal mo sa Diyos? a. pagsuway sa utos ng magulang b. pagmamalupit sa mga hayop c. pagkakalat ng basura d. pagbibigay ng limos sa mga nangangailangan _____5. Ano ang gagawin mo kung may isinasagawang pag-aaral ng salita ng Diyos sa bahay ng iyong kapitbahay? a. hindi papansinin ang nangyayari b. tumahimik at igalang ang kanilang pagsamba c. manonood ng telebisyon d. magpapatugtog ng radio _____6.Masarap sa pakiramdam ang makatulong sa kapwa. Makikita ito sa pagtutulungang ginagawa ng ating mga kababayan. Alin sa sumusunod ang HINDI nagpapakita ng pagiging mabuting tao sa oras ng pangangailangan? a. Nag-ambagan ang magkakaibigan para tulungan ang pamilya ng batang nag-viral dahil sa kabaitang ipinakita sa kanila. b. Ang pamilya ay nagbigay ng bisikleta sa matandang lalaki. c. Ang lalaki ay naging frontliner sa pagbili ng mga pangangailangan ng kaniyang mga kabarangay. d. Mga taong nagkakagulo sa pila na umaasa na mabibigyan ng ayuda ng pamahalaan. _____7. Sino sa sumusunod ang nagpapakita ng positibong pananaw sa buhay? a. Si Kim na naputulan ng mga paa na ayaw ng makipaglaro sa mga kaibigan. b. Si Ana na namatayan ng magulang dahil sa COVID at nawalan na ng ganang mag- aral. b. Si Dave na matapos masunugan ay itinuloy ang buhay upang maibangon ang pamilya. c. Si Dona na walang tigil ang pag-inom ng alak dahil sa pag-aakalang ito ang solusyon sa mga problema. _____8. Nagkasakit ng malubha ang ama ng iyong kaibigan kaya mahihinto siya sa pag aaral. Malapit na ang inyong pagtatapos. Ano ang maaari mong maitulong sa kaibigan mo? a.Kausapin ang mga magulang ng kaibigan na huwag pahintuin sa pag aaral ang kaibigan. b.Kausapin ang magulang mo na tulungan ang kaibigan na matapos ang pag-aaral. c.Kausapin ang mga magulang ng kaibigan at sisihin sa nangyari sa kanila. d.Kausapin ang kaibigan mo na tanggapin ang desisyon ng magulang. _____9. Marami ang nawalan ng hanapbuhay dahil sa pandemya. Lubos na naapektuhan ang pamilya mo kaya nagdesisyon ang magulang mo na pahintuin kayong magkakapatid sa pag-aaral. Paano ninyo tatanggapin ito? a. Magalit sa mga magulang dahil sa kanilang naging desisyon. b. Ipaliwanag sa magulang ang nais na makapagtapos ng pag-aaral. c. Tanggapin ng maluwag sa kalooban ang desisyon ng magulang. d. Tanggapin ang desisyon ng magulang ng may galit sa puso. _____10 .Hindi matanggap ni Cory ang pagkawala ng kaniyang lola. Sinisi niya ang sarili dahil hindi man lang niya naalagaan dahil sa pagiging abala sa pag- aaral. Ano ang maaari mong maitulong sa kanya? a. Paliwanagan ang kaibigan na huwag sisihin ang sarili. b. Sisihin ang kaibigan dahil sa hindi pag-aalaga sa lola. c.Unawain ang kaibigan at makiisa sa pagsisisi. d.Tulungan ang kaibigan na bumawi sa lola.

Panimula Natuklasan mo na ba kung paanong ginawa o nilikha ng Diyos ang daigdig? Ayon sa Genesis 1:1 “Nang pasimula ay nilikha ng Diyos ang langit at lupa.” Napakapalad natin dahil isa rin tayo sa nilikha Niya. Nakasama pa tayo sa isang paraiso na ngayo’y ating ginagalawan. Sa modyul na ito malalaman mo kung anong mga bagay pa ang nilikha ng Diyos na may kinalaman sa ating tinitirhan, ang mundo o daigdig? Mga dapat tandaan at layunin Handa ka na bang tuklasin ang ating daigdig? Kung handa ka na ihanda mo na ang iyong mapa o globo kung mayroon man. Ang Layunin mo sa modyul na ito ay ang mga sumusunod: • Nailalarawan ang daigdig bilang planeta ng solar system • Nailalarawan ang daigdig sa mga tao • Natatalakay at napapahalagahan : a. Bahaging Lupa b. Bahaging Tubig c. Bahaging Hangin • Natatalakay ang katangian ng globo bilang modelo ng mundo at ang mapa bilang patag na representasyon ng mundo • Naipapakita ang pakikiisa sa pag-aalaga at pagliligtas sa daigdig Pangunahing Pagsusulit Panuto: Isulat kung tama o mali. _________1. Ang daigdig ay planeta ng mga tao. _________2. Ang mapa ang sinasabing modelo ng mundo. _________3. Binubuo ng tatlong panlabas na bahagi ang ating daigdig. _________4. Pangatlo sa pinakamalapit sa araw ang ating mundo. _________5. Ang ating daigdig ay binubuo ng 75% na bahaging tubig at 25% na bahaging lupa. Nilalaman Noong unang panahon may iba’t ibang paniniwala ang mga tao sa daigdig. Inakala ng mga unang tao na ang mundo ay isang malawak na kapatagan at ang dulo ay walang hanggan. Sinasabi na ang daigdig ay isang hugis pabilog na batong lumulutang sa kalawakan. Bahagi ito ng tinatawag na solar system – isang kaayusan ng mga bagay na planetaryo sa kalawakan na ang nakapangunguna ay ang araw. Ang daigdig ay isang planeta na may tunay na hugis na oblate spheroid. Pangatlo sa pinakamalapit sa araw, na may layong 148,800,000 kilometro. Ang globo ang modelo ng mundo o daigdig samantalang ang mapa ay ang patag na representasyon ng mundo. Isang kartograper ang gumawa ng mapa. Makikita rito ang lawak ng isang lugar, direksyon mula sa iba’t ibang lugar, hugis ng lugar sa mundo at ang iskala mula sa lahat ng punto ng mapa. Ano ba ang iskala? Ito’y tawag sa paraan ng pagpapakita ng tunay na sukat ng mga lugar sa mapa na tinutumbasan ng mas maliit na sukat. ( Larawan ng Globo) Malinaw na makikita sa globo ang mga anyong tubig at anyong lupa, gayundin ang mga bahaging mabundok at bahaging patag. Binubuo ang mundo ng 75% na katubigan at 25% na kalupaan. Ang ating daigdig ay binubuo ng tatlong panlabas na bahagi: ang bahaging lupa, ang bahaging tubig at bahaging atmospera o hangin. Ang Bahaging Lupa ( Larawan) Ang bahaging lupa ay ang solidong bahagi na binubuo ng bato at lupa. Binubuo ito ng halos isang – kapat (1/4) o dalawampu’t limang porsyento ng mundo ay binubuo ng kalupaan. Ang malawak na lupa o malalaking tipak ng lupa ay tinatawag na kontinente o lupalop. Mayroon pitong kontinente ang ating mundo. Ang asya ang pinakamalaki na sinusundan ng Aprika, Hilagang Amerika, Timog Amerika, Europa, Antarctica at Australya. Mapapansin mo na maraming mga bansa ang nakapaloob sa bawat kontinente at karamihan sa mga ito ay magkakadikit. Pansinin mo ang kontinenteng Timog at Hilagang Amerika at ang mga kontinenteng Europa, Aprika, at Asya. Itanong mo sa iyong pasiliteytor kung saan ang sakop nito o hangganan ng bawat isa. Ang Bahaging Tubig ( Larawan ng tubig) Nakikita mo ba ang mga bahagi ng tubig sa globo o mapa? Mapapansin mo ang kulay asul sa mapa at globo na nagpapakita na ang mga ito ay binubuo ng bahagi ng tubig. Tinatayang tatlong kapat (3/4) o pitumpu’t limang porsiyento ng panlabas na bahagi ng mundo ay katubigan. Ang ating daigdig ay binubuo ng malalaking bahagi ng katubigan nan tinatawag na karagatan. Mayroon apat na karagatan ang daigdig. Ito ay ang karagatang Pasipiko, ang pinakamalaking karagatan, sinusundan ng Atlantiko, Indian at Artiko. Maari mo rin tingnan sa globo o mapa ang mga karagatang nabanggit at kung saan bansa at kontinente ito malapit. Ang Bahaging Atmospera o Hangin ( Larawan ) Naranasan mo na bang magpalipad ng saranggola? Ano ba ang dahilan kung bakit ito tumataas? Marahil alam mo na ang dahilan? TAMA! Ito’y dahil sa hangin na nagpapalipad at nagpapataas sa saranggola para ito’y tumayog. Ang bahaging bumabalot sa mundo ay ang atmospera. Samantala ang nakakapasong init ng araw o ultra violet rays ay pinipigilan ng mga makakapal na gas o ulap sa atmospera ng mundo ay tinatawag na ozone layer. Sinasala nito ang nakapipinsalang matinding sikat ng araw na pumapasok sa daigdig. Unti- unti na rin itong nabubutas dahil sa mga kemikal na CFC’s ( Chloroflouro Carbons), sprays, usok na galing sa pabrika at sasakyan. Ngayong alam na natin ang kahalagahan ng hangin sa ating kapaligiran pumunta naman tayo sa . . . ( Larawan ng sapin ng hangin) ANG ANIM NA SAPIN NG HANGIN: A. TROPOSPERA Dito nabubuo ang lagay ng panahon sa mundo. Kung ikaw ay nagpapalipad ng saranggola, sa tropospera ito lumilipad at ang hangin na iyong hinihinga ay nasa tropospera. B. ISTRATOSPERA Dito sa sapin na ito matatagpuan ang ozone layer. At karamihan sa mga eroplano ay dito nagpapalipad dahil hindi gaanong mapanganib dito. C. MESOSPERA Dito sa sapin na ito mayroon pinakamalakas na hangin. At karamihan sa mga batong bumabagsak sa kalawakan ay madali agad nag- aapoy at nasusunog kapag ito’y dumaan na sa hanging mesospera. D. TERMOSPERA Ang sapin ng hangin na sobrang lapit sa ultraviolet rays ng araw, sobrang init at umaabot ang init sa kabuuang 600 C. E. EKSOSPERA Ang pinakamalayong sapin sa ating himpapawid. Ito ang sapin na kung saan ay mahirap ng maabot. F. IONOSPERA Kung paano nagkakaroon ng signal ang iyong cellphone at malinaw ang naririnig ninyo sa radyo at sa telebisyon, Ionospera ang dahilan.

🧭 Paksa: Ang kaugnayan ng kapaligiran sa kalidad ng pamumuhay ng tao noong sinaunang panahon 🧠 Mahahalagang Kaalaman: Pangkapaligiran Ang kapaligiran ay tumutukoy sa mga likas na yaman, anyong lupa, klima, at lokasyon ng isang lugar. Ito ay may malaking epekto sa uri ng pamumuhay ng mga sinaunang Pilipino. Kalidad ng Pamumuhay Ang kalidad ng pamumuhay ay nasusukat sa uri ng tirahan, hanapbuhay, pagkain, at kalusugan ng mga tao noon. Naapektuhan ito ng kapaligiran kung saan sila naninirahan. Halimbawa ng Pag-aangkop Sa mga baybayin, nangingisda ang mga tao. Sa kabundukan, nangangaso o nagbubukid sila. Gumagamit ng nipa at kawayan sa paggawa ng bahay dahil ito ang likas na materyales sa paligid. Ang klima rin ay nakaaapekto sa disenyo ng kanilang tirahan. 📍 Buod ng Talakayan: Ipinakita sa video kung paano naimpluwensyahan ng kapaligiran ang: Uri ng hanapbuhay (pangingisda, pagsasaka, pangangaso) Disenyo ng bahay (tulad ng bahay kubo, bahay sa stilts) Kalusugan at nutrisyon ng mga sinaunang tao Ugnayan sa lipunan at uri ng pamahalaan Ipinakita rin ang mga rehiyon ng Luzon, Visayas, at Mindanao at kung paano sila umaangkop batay sa kani-kanilang kapaligiran. ❓ Pagtatanong: Paano naapektuhan ng kapaligiran ang paraan ng pamumuhay ng mga sinaunang Pilipino? Ano ang kaugnayan ng likas na yaman sa kabuhayan ng mga tao noon? Anong halimbawa ng pag-aangkop sa kapaligiran ang makikita sa uri ng tirahan noon? 🎯 Aral sa Video: Malaki ang epekto ng kapaligiran sa pamumuhay ng tao. Marunong umangkop ang mga sinaunang Pilipino sa likas na yaman at klima ng kanilang lugar. Ang kaalaman sa kasaysayan at kapaligiran ay makatutulong upang mas maunawaan ang kasalukuyang pamumuhay.

Naipakikita ang pagiging mapagpasensiya sa pamamagitan ng pagpapakalma ng sarili kung kinakailangan o pag-iwas sa mga situwasyong pumupukaw ng negatibong reaksiyon a. Nailalarawan ang mga wastong paraan ng pamamahala sa sariling emosyon na nakaaapekto sa pakikipagkapuwa b. Naipaliliwanag na ang pamamahala sa sariling emosyon na nakaaapekto sa pakikipagkapuwa ay pagkakaroon ng sariling kamalayan sa impluwensiya nito sa pakikipag-ugnayan sa kapuwa na nag-iiwas sa kaniya mula sa mga pabigla-biglang reaksiyon c. Naisasakilos ang mga paraan ng wastong pamamahala sa sariling emosyon na nakaaapekto sa pakikipagkapuwa

ATING ALAMIN AT PAG-USAPAN Maraming magaganda at mabubuting ugali ang mga Pilipino. Karamihan sa mga ito ay namana pa natin sa ating mga ninuno. Narito ang ilan sa mga magagandang ugali na ating nakagisnan noon pa man. MAKA-DIYOS Tayong mga Pilipino noon pa man ay mayroon nang matibay na pananalig sa Diyos. Sa katunayan, bago pa man dumating ang mga Kastila ay mayroon na tayong sariling relihiyon. Hanggang sa dumating ang mga Kastila at matutuhan natin sa kanila ang relihiyong Kristyanismo na nagpakilala sa atin 17 ng paniniwala sa mga santo, santa at kay Kristo. Hindi tayo nakakalimot na magpasalamat sa lahat ng mga biyayang kanyang ipinagkakaloob sa atin. Sa ngayon, iba-iba man ang paraan ng pagsamba at pananampalataya natin, nagkakaisa pa rin tayo sa aral at at turo ng relihiyon. Ikaw bilang isang mag-aaral, lagi ka bang nagsisimba o nagpupunta sa inyong bahay-dasalan? Madalas ka bang magdasal sa Diyos? PAGIGING MAGALANG Kilala tayong mga Pilipino sa pagiging magalang. Ang kaugalian nating ito ay ipinakikita natin sa pamamagitan ng paggamit ng po at opo o di kaya ng mga salitang ate, kuya, manong, manang, lolo at lola sa mga nakakatanda sa atin. Kinagigiliwan ang ganitong mga kaugalian lalo na sa mga bata. Sa inyong tahanan, tuwing ikaw ay nakikipag-usap sa iyong mga magulang o nakatatandang kapatid, gumagamit ka rin ba ng po at opo? MASIPAG at MATIYAGA Basta sa pagiging masipag at matiyiga, wala nang tatalo pa sa mga Pilipino! Sapagkat tayong mga Pilipino, kahit anong gawain ay kakayanin natin mapaunlad lamang ang ating kabuhayan. Matyiga 18 tayo sa lahat ng mga bagay na ginawa natin. Wika nga ng iba, kailangan ang ST (sipag at tyiga) upang tayo ay umunlad. MAGILIW NA PAGTANGGAP SA PANAUHIN Tayong mga Pilipino ay kilala rin na magiliw na tumatanggap ng ating mga panauhin lalo na kung ang mga ito ay ating mga kamag-anak na mula pa sa mga malalayong lugar. Tinitiyak natin na magiging kasiya-siya ang pagpunta nila sa ating tahanan kaya’t naghahanda tayo ng mga masasarap na pagkain at tinitiyak na sila’y masaya at komportable sa pagbisita sa atin. MATULUNGIN AT MAPAGMAHAL Mapagmahala at matulungin sa kapwa ang mga Pilipino. Matulungin tayong mga Pilipino lalo na kung panahon ng mga sakuna at kalamidad sa ating bansa, tumutulong sila sa mga nasalanta at naapektuhan. Nagbibigay sila ng mga donasyon, pagkain, damit, gamot at iba pa. Mapagmahal tayo dahil kahit ang kanilang buhay ay handa nilang ialay para sa ating bayan. Ang pinakamagandang halimbawa nito ay ang ating mga bayani na magigiting. Pinatunayan nila na dakila ang kanilang pagmamahal sa Inang Bayan at sa kalayaan nito. 19 Ilan lamang ito sa mga katangi-tanging ugali ng mga Pilipino. Ikaw bilang isang mamamayang Pilipino, kaya mo bang gawin ang mga katangiang ito sa iyong sariling paraan? Anu-ano kaya ang pwede mong gawin upang maipakita ang mga magagandang ugali ng isang batang katulad mo? Maaari mong gawin ang mga ito:  Magdasal araw-araw  Maging matapat sa lahat ng bagay  Magaing magalang sa mga nakatatanda  Makinig sa pangaral ng magulang at guro  Mag-aral ng mabuti  Sumunod sa mga utos ng magulang  Huwag kalimutang magpasalamat sa Diyos araw-araw

Gumawa ng quiz gamit mismo ang mga sumusunod: 1. Saang kontinente matatagpuan ang Imperyong Romano? A. Amerika C. Asya B. Aprika D. Europa 2. Anong uri ng pamahalaan ang ipinalit ng mga Romano mula sa pagiging monarkiya? A. Aristokrasya C. Diktadurya B. Demokrasya D. Republika 3. Ano ang tawag sa mamamayang Romano na kasapi sa mayayamang asendero? A. Haciendero C. Patrician B. Negosyante D. Plebeian 4. Ang karaniwang mamamayang Romano o masa ay tinatawag na? A. Haciendero C. Patrician B. Negosyante D. Plebeian 5. Ano ang sinaunang kabisera ng bansang Italya? A. Roma C. Milan B. Florence D. Venice 6. Ilang Digmaang Punic ang naganap laban sa kapangyarihan ng Roma at Carthage? A. isa C. tatlo B. dalawa D. apat 7. Anong pangkat ang nagtatag ng Carthage na naging kalaban ng mga Romano? A. Assyrian C. Phoenician B. Lydian D. Sumerian 8. Ano ang pinakamagandang naidulot ng pagkakaroon ng Pax Romana? A. paghatid ng kasaganaan sa lipunan B. pagkaroon ng maraming tagapagtanggol C. pagpahalaga ng kapayapaan sa lipunan D. pag-unlad ng pangkabuhayan ng mga mamamayan 9. Alin sa sumusunod ang hindi salik sa pagbagsak ng Imperyong Romano? A. hindi matatag na pamumuno B. paglusob ng mga tribong barbaro C. may sariling paraan ang bawat isa D. pagkawala ng katuturan ng pagkamamamayan

Related quizzes

Related quizzes