Waar of niet waar? In een beknopte bijzin ontbreken het onderwerp en de persoonsvorm.

Waar of niet waar? Het denkbeeldig onderwerp van de beknopte bijzin is een ander onderwerp dan dat van de hele zin.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 1. Denkend aan de repetitie fietste Mike naar huis.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 2. Alvorens op vakantie te gaan moeten de koffers worden ingepakt.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 3. Klappertandend van de kou stonden de kinderen op hun schaatsen.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 4. Na de accu opgeladen te hebben wilde de auto nog niet starten.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 5. Vriendelijk knikkend probeerde de ober de klanten binnen te halen.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 6. Na de speurtocht uitgezet te hebben begon het te regenen.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 7. Na de strategie in de time-out te hebben besproken werd de wedstrijd hervat.

Is de beknopte bijzin foutief of juist? 8. Na het bericht ontvangen te hebben viel de stroom plotseling uit.

Welke twee woorden zijn goed gespeld? dorpsslager, publiekjury, rechtszaal, stationstraat,

Welke twee woorden zijn goed gespeld? verkeersignaal, vrijheidsstrijder, watersstraal, spinnewiel

Welke vier woorden zijn goed gespeld? berensterk, bonenstaak, dronkenman, geboortenbeperking, gedachtensprong, hebbending, invalidenparkeerplaats, koninginnensoep, ruggensteun,

Is de uitleg waar of niet waar? 1. Het fruit werd in de blender gemixt tot een heerlijk drankje. Uitleg: De spelling van gemixt is correct. De stam van het werkwoord eindigt op een -x, die zit in 't x-kofschip en daarom schrijf je een -t.

Is de uitleg waar of niet waar? 2. De met stookolie besmeurde zeearend werd schoongemaakt en daardoor heeft het dier de behandeling overleeft. Toelichting: De spelling van overleeft is correct. Overleeft is een voltooid deelwoord. De stam eindigt op een -f en daarom schrijf je +t.

Is de uitleg waar of niet waar? 3. Wordt je huiswerk ook regelmatig gecontroleerd door je docent? Toelichting: De spelling van wordt is correct. Achter de persoonsvorm staat het onderwerp je en dan schrijf je de ik-vorm.

Welke woorden horen bij welke betekenissen? 1. prioriteit A vaardigheid 2. empathie F herhalend 3. repetitief C inlevingsvermogen 4. genereren B een bepaalde rol of taak vervullen 5. competentie E iets wat voorrang heeft 6. fungeren D voortbrengen

Kies het juiste antwoord. 1. U zult moeten omrijden, want de Westerweg is namelijk afgesloten vanwege wegwerkzaamheden.

Kies het juiste antwoord. 2. De burgemeester was onverbiddelijk en heeft de coffeeshop direct laten sluiten wegens overlast.

Kies het juiste antwoord. 3. De directie gaf de leerling geen toestemming om twee dagen eerder met vakantie te mogen gaan.

1. Op welke manier wordt deze tekst ingeleid? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 1. Op welke manier wordt deze tekst ingeleid?

In alinea 3 staat dat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Welk argument wordt daarvoor in dezelfde alinea gegeven? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. In alinea 3 staat dat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Welk argument wordt daarvoor in dezelfde alinea gegeven?

3. Welke conclusie trekt de schrijfster in alinea 3 uit de onderzoekcijfers? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 3. Welke conclusie trekt de schrijfster in alinea 3 uit de onderzoekcijfers?

4. In alinea 4 staat: ‘Wettelijke bepalingen werken nauwelijks’. Met welke twee argumenten wordt deze stelling aannemelijk (geloofwaardig) gemaakt? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 4. In alinea 4 staat: ‘Wettelijke bepalingen werken nauwelijks’. Met welke twee argumenten wordt deze stelling aannemelijk (geloofwaardig) gemaakt?

5. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. 5b. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Waarop zijn deze argumenten gebaseerd?

6. In alinea 4 staat: ‘Ook de regels thuis laten te wensen over.’ Op welke andere plaatsen laten de regels te wensen over? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 6. In alinea 4 staat: ‘Ook de regels thuis laten te wensen over.’ Op welke andere plaatsen laten de regels te wensen over?

7. In alinea 5 staat dat het goed zou zijn als ouders hun kinderen alcohol verbieden te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. Welk argument toont aan dat die regel effect heeft? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 7. In alinea 5 staat dat het goed zou zijn als ouders hun kinderen alcohol verbieden te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. Welk argument toont aan dat die regel effect heeft?

8. Wat is het verband tussen alinea 7 en 8? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 8. Wat is het verband tussen alinea 7 en 8?

9. In alinea 7 staat dat zelfbeheersing door ouders van essentieel belang is. Met welk argument wordt deze uitspraak ondersteund? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 9. In alinea 7 staat dat zelfbeheersing door ouders van essentieel belang is. Met welk argument wordt deze uitspraak ondersteund?

10. Met welk argument wordt verdedigd dat een paar glazen alcohol wel prettig kan zijn? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 10. Met welk argument wordt verdedigd dat een paar glazen alcohol wel prettig kan zijn?

11. Waar of niet waar: De genoemde argumenten in alinea 7 en 8 zijn vooral morele en emotionele argumenten. Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 11. Waar of niet waar: De genoemde argumenten in alinea 7 en 8 zijn vooral morele en emotionele argumenten.

12. Welke structuur heeft deze tekst? Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 12. Welke structuur heeft deze tekst?

10. Waar of niet waar: In alinea 7 en 8 worden argumenten opgesomd. Uit die argumenten blijkt vooral hoe gevaarlijk overmatig alcoholgebruik kan zijn. Jeugd en alcohol (1) Scholieren roken tegenwoordig minder, maar drinken des te meer. Daar kwam in het kort de uitslag op neer van de enquête Jeugd en riskant gedrag, die onlangs werd gehouden onder tienduizend scholieren van tien tot achttien jaar. Dit onderzoek vindt elke vier jaar plaats. Uit de verzamelde gegevens is goed te volgen hoe het riskante gedrag van jongeren op de gebieden roken, drinken, drugsgebruik en gokken in de loop der tijd verandert. (2) De uitslag van het laatst gehouden onderzoek geeft een opmerkelijke trend te zien. Voor het eerst bleken net zoveel meisjes als jongens dronken te zijn geweest in de maand voorafgaande aan het onderzoek: een op de vijf. Jongens blijven frequenter drinken en méér per avond. Maar liefst zeventien procent zegt in het weekeinde elf glazen of meer te nuttigen. Op jongerencampings drinken jongens gemiddeld twintig glazen en meisjes acht. (3) Deze cijfers baren deskundigen grote zorgen, omdat het gebruik van alcohol op jonge leeftijd slecht is voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling. Hoe jonger, vaker en meer een scholier drinkt, hoe groter de kans dat hij of zij als volwassene aan alcohol verslaafd raakt. Dus als deze cijfers kloppen en de trend doorzet, komen er op korte termijn veel gezondheidsproblemen aan, om over verkeersongevallen door dronkenschap nog maar te zwijgen. Op langere termijn koerst Nederland af op een epidemie van alcoholverslaving die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. (4) Deze trend moet dus snel een halt worden toegeroepen, daar is iedereen het over eens, maar hoe? Wettelijke bepalingen werken nauwelijks. Ondanks het verkoopverbod van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de zestien jaar koopt twee derde van de drinkende vijftienjarigen zelf zijn drank, met name in de supermarkt. Elk weekeinde verlaten duizenden jongeren laveloos het café ondanks het verbod op het schenken aan mensen die zichtbaar dronken zijn. Ook de regels thuis laten te wensen over. Bijna de helft van de twaalfjarigen zegt thuis weleens alcohol te mogen drinken. (5) Als het aan Jorin de Klungers en Wim van Dalen van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) ligt, verbieden alle ouders hun kinderen alcohol te drinken tot ze een jaar of vijftien zijn. In hun boek Mag ik ook een glaasje? Handreiking bij de opvoeding over alcohol schrijven ze: ‘Bijna alle kinderen die niet mogen drinken van hun ouders, drinken ook daadwerkelijk niet.’ (6) Gelukkig beseffen de schrijvers heel goed dat de praktijk voor veel opvoeders lastiger is. De opvoeders kunnen verbieden wat ze willen, maar het gebeurt tóch, desnoods stiekem. Daarom suggereren De Klungers en Van Dalen nog een andere mogelijke aanpak: zelf het goede voorbeeld geven. Je moet veel praten over het onderwerp alcohol en daarbij zoveel mogelijk feiten aanbieden. Ook zul je concrete regels en afspraken moeten maken over wat mag en niet onmiddellijk hard straffen als het eens een keertje mis gaat. (7) Voor al deze zaken bieden de auteurs de nodige munitie. Kinderen die thuis opgroeien in een sfeer van drank en drankmisbruik, lopen flink risico zelf ook aan de drank te raken. Zelfbeheersing door ouders is daarom van essentieel belang. Verder is het goed elke gelegenheid aan te grijpen om met kinderen te praten over de prettige en onprettige kanten van drankgebruik, het liefst voordat ze er zelf aan beginnen. Ze mogen best weten dat twee glazen ontspannend en ontremmend werken, maar moeten ook te horen krijgen dat alcohol een zeer giftige stof is die, zeker als je nog licht en klein bent, schade aan de lever, nieren en hersenen aanricht. (8) Ze moeten te horen krijgen dat er, als je nog jong bent, maar een paar glazen alcohol voor nodig zijn om je gedrag te veranderen in baldadig, agressief, vernielzuchtig, opdringerig en (seksueel) uitdagend gedrag. Ouders moeten hun kinderen vertellen dat het drinken van meer dan een paar glazen controleverlies kan veroorzaken, ja zelfs blackouts. De volgende dag weet je dan niet meer wie wát met je gedaan heeft en wanneer. Ze moeten ook te horen krijgen dat alcoholgebruik dodelijk kan zijn. Vanaf vijf glazen of meer - afhankelijk van het lichaamsgewicht - is er kans op alcoholvergiftiging met de volgende verschijnselen: ademhalingsstilstand, hartaanval en stikken in je eigen braaksel. Met een paar glazen op neemt bovendien de kans op een verkeersongeluk toe. (9) Als ze dit alles eenmaal weten, liggen volgens De Klungers en Van Dalen de leefregels voor de hand. Drink zo weinig mogelijk, maar áls je het toch wilt doen, beperk je dan tot hooguit drie glazen, zodat het leuk blijft. Naar: een tekst van José van der Sman in Elsevier 21 augustus 2004. 10. Waar of niet waar: In alinea 7 en 8 worden argumenten opgesomd. Uit die argumenten blijkt vooral hoe gevaarlijk overmatig alcoholgebruik kan zijn.